Friday, February 20, 2009

په‌كه‌كه‌، مۆته‌كه‌ هه‌میشه‌ییه‌كه‌ی سه‌ر دڵی سوپای توركیا

فه‌ره‌یدون ئه‌حمه‌د:


«له‌ بیست‌و چوار كاتژمێردا له‌ناویان ده‌به‌ین»، ئه‌مه‌ ئه‌و وته‌یه‌ بوو كه‌ توركۆت ئۆزالی سه‌رۆكی كۆچكردووی توركیا له‌سه‌ر شاشه‌ی كه‌ناڵی ته‌له‌فزیۆنی توركیا وتی، كاتێك جه‌نگاوه‌ره‌كانی پارتی كرێكارانی كوردستان یه‌كه‌مین هێرشی سه‌ربازییان له‌شاری ئۆرفه‌ له‌ 15ی ئابی 1984دا بۆ سه‌ر بنكه‌یه‌كی سه‌ربازیی، ئه‌نجامدا.

ئه‌وكات ئۆزال یه‌كه‌مین سه‌رۆكوه‌زیر بوو له‌پاش ئه‌و كوده‌تا سه‌ربازییه‌ی له‌ 12/9/1980دا ژه‌نه‌رال كه‌نعان ئیفرین ئه‌نجامیدا، ژه‌نه‌رال خۆی سه‌رۆك كۆمار بوو. له‌وكاته‌وه‌ سێ سه‌رۆكی دیكه‌ سه‌رۆكایه‌تی توركیایان گرتووه‌ته‌ده‌ست: سلێمان دیمیرێل‌و ئه‌حمه‌د نه‌جده‌ت سیزه‌ر‌و ئێستاش عه‌بدوڵڵا گوڵ. پۆستی سه‌رۆكوه‌زیرانیش تائێستا له‌لایه‌ن چه‌ندین حیزب‌و كه‌سه‌وه‌ پڕكراوه‌ته‌وه‌. حه‌وت ژه‌نه‌راڵیش سه‌رۆكایه‌تی ده‌سته‌ی ئه‌ركانی گشتیی توركیایان گرتووه‌ته‌ده‌ست. كه‌ یه‌شار بیوكانیت‌و ئیلكه‌ر باشبوغ، دواهه‌مینیان بوون.

هه‌موو ئه‌مانه‌، به‌ڵێنیان به‌توركیا داوه‌ به‌ ریشه‌كێشكردنی په‌كه‌كه‌، به‌ڵام شكستیان هێناوه‌. تائێستاش نه‌زیفی خوێن به‌رده‌وامه‌. مه‌له‌فی كورد له‌توركیا به‌سه‌ربازیی چاره‌سه‌رنه‌كراوه‌. ئه‌و 24 كاتژمێره‌ی توركۆت ئۆزال باسی كرد كه‌ تیایدا په‌كه‌كه‌ له‌ناوده‌بات، ئێستا بووه‌ به‌ 24 ساڵ، پڕ له‌جه‌نگ‌و قوربانی‌و خوێن له‌هه‌ردوولا، به‌ڵام هێشتا په‌كه‌كه‌ زیندووه‌.

ئاماده‌كاریی بۆ كاری چه‌كداریی

ئۆجه‌لان له‌نووسینێكیدا ده‌گێڕێته‌وه‌ كه‌ كاتێك ئاماژه‌كانی نزیكبوونه‌وه‌ی كوده‌تای سه‌ربازیی له‌توركیا ده‌ركه‌وت، بڕیارماندا له‌نیشتمان بچینه‌ ده‌ره‌وه‌‌و رووبكه‌ینه‌ سوریا‌و لوبنان، له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌و دوو وڵاته‌ به‌ده‌ست جه‌نگی ناوخۆوه‌ گیرۆده‌بوون.

ئۆجه‌لان هاوڕێی خۆی: كه‌مال بیر، كه‌ یه‌كێكه‌ له‌دامه‌زرێنه‌رانی پارتی كرێكاران، نارد بۆ سوریا، بۆئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ هه‌ندێك لایه‌نی فه‌له‌ستینییدا ببه‌ستێت.

بیر، گه‌یشته‌ حه‌ڵه‌ب‌و پاشان دیمه‌شق، توانی خۆی وه‌ك سه‌ركرده‌یه‌كی په‌كه‌كه‌ لای رێكخراوه‌ فه‌له‌ستینییه‌كان بناسێنێت. له‌وێ، توانی ناسنامه‌‌و پاسپۆرتی فه‌له‌ستینی به‌ده‌ستبهێنێت تا ئۆجه‌لان بتوانێت بگاته‌ لوبنان‌و له‌وێ جموجوڵ بكات. ئۆجه‌لان ده‌رباره‌ی ئه‌و قۆناغه‌ ده‌ڵێت »چاوی هه‌موو رێكخراوه‌ كوردییه‌كانی توركیا، له‌سه‌ر ئه‌وروپا بوو، به‌ڵام ئێمه‌ چاومان له‌سه‌ر گه‌ڕانه‌وه‌ بوو بۆ نیشتمان».

كوده‌تای 12ی ئه‌یلولی 1980، بووه‌ هۆی ده‌ستگیركردنی ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ئه‌ندامانی په‌كه‌كه‌، به‌ڵام ئۆجه‌لان توانی چه‌ند گروپێك بۆ سوریا ده‌ربكات‌و پاشان بیانگێڕێته‌وه‌ بۆ توركیا بۆ بانگه‌شه‌كردن بۆ خه‌باتی چه‌كداریی له‌ناو كورده‌كانی توركیادا.

له‌ناو ئه‌وانه‌دا ژماره‌یه‌كی زۆریان لێده‌ستگیركرا، له‌ناویاندا كه‌مال بیر‌و چه‌ند دامه‌زرێنه‌رێكی په‌كه‌كه‌. ئه‌م ده‌ستگیركردنانه‌ لێدانێكی دیكه‌ بوو بۆ حیزبه‌كه‌.

به‌ڵام په‌كه‌كه‌ دواتر، ده‌ستیكرده‌وه‌ به‌چالاكی. له‌كاتی هێرشی ئیسرائیلیشدا بۆ سه‌ر لوبنان ساڵی 1982، چه‌كداره‌كانی په‌كه‌كه‌ به‌ره‌نگارییه‌كی باشیان كرد، كه‌ تائێستا لایه‌نه‌ فه‌له‌ستینییه‌كان باسی ده‌كه‌ن به‌تایبه‌تی سه‌ركرده‌كانی به‌ره‌ی میللی «د.ماهیر تاهیر»‌و به‌ره‌ی دیموكراتی «نایف حه‌واتمه‌».

ته‌نانه‌ت له‌كاتی گه‌یشتنی سوپای ئیسرائیلدا بۆ به‌یروت، جه‌نگاوه‌ره‌ كورده‌كان له‌گه‌ڵ جه‌نگاوه‌ره‌ فه‌له‌ستینییه‌كان له‌قه‌ڵای شه‌قیف به‌رگرییه‌كی زۆریان كرد. یازده‌ جه‌نگاوه‌ری كورد كوژران‌و ئه‌وه‌ی دیكه‌یان به‌دیلگیران، كه‌ پاش ساڵێك زیندانیی له‌ به‌ندیخانه‌كانی ئیسرائیلدا، ئازادكران.

له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌و به‌رگرییه‌ی كورد له‌لوبنان كردی، به‌ره‌ی دیموكراتی یه‌كێك له‌ سه‌ربازگه‌كانی مه‌شقكردنیان له‌ «به‌رئیلیاس» له‌ده‌شتی بیقاع، دا به‌پارتی كرێكاران. له‌وێوه‌ رێ بۆ كاری چه‌كداریی خۆشكرا، تا ئه‌وه‌بوو 15ی ئابی 1984 دیاریكرا بۆ هێرشكردنه‌ سه‌ر سێ ره‌بایه‌ی سه‌ربازیی له‌شاره‌كانی ئۆرفه‌ی پارێزگای سێرت، شه‌مدینی پارێزگای هه‌كاری‌و جاتاك سه‌ر به‌ پارێزگای وان، دیاریكرا كه‌ له‌یه‌ككاتدا ئه‌نجامبدرێت.

له‌دوو شاری یه‌كه‌م‌و دووه‌م ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌ سه‌ركه‌وتووبوو، به‌ڵام له‌شاری سێهه‌م شكستی هێنا. ئیتر ئه‌مه‌ یه‌كه‌مین كاری چه‌كداریی په‌كه‌كه‌ بوو.

ئایا په‌كه‌كه‌ چه‌ك داده‌نێت؟!

پاش تێپه‌ڕبوونی 24 ساڵ به‌سه‌ر هه‌ڵگرتنی چه‌ك له‌لایه‌ن كورده‌كانی توركیاوه‌ دژ به‌توركیا، موراد قه‌ره‌یڵان سه‌رۆكی كۆماجڤاكێن كوردستان له‌پارتی كرێكارانی كوردستان له‌ساڵی 2007دا به‌ رۆژنامه‌ی حه‌یاتی راگه‌یاند »ئێمه‌ توانامان هه‌یه‌ 24 ساڵی دیكه‌ش درێژه‌ به‌ جه‌نگ بده‌ین، ئه‌گه‌ر توركیا بیه‌وێت!».

بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌و هه‌ڕه‌شه‌یه‌ش، په‌كه‌كه‌ له‌ماوه‌ی ئه‌م دووساڵه‌ی دواییدا چه‌ندین ئامانجی نوێ‌و هه‌ستیاری له‌توركیا كرده‌ ئامانج، له‌وانه‌ بۆرییه‌كانی نه‌وت كه‌ نه‌وتی عێراق ده‌گوێزنه‌وه‌ بۆ به‌نده‌ری جه‌یهانی توركی. هه‌روه‌ها خستنه‌خواره‌وه‌ی كۆپته‌ری جه‌نگیی توركیا‌و هێرشكردنه‌ سه‌ر ره‌بایه‌كانی سوپای توركیا‌و كه‌میندانان‌و دانانی بۆمبی چێنراو، ئه‌مانه‌ هه‌مووی، بوونه‌ته‌ هۆی كوژرانی سه‌دان ئه‌فسه‌ر‌و سه‌ربازیی توركی.

له‌وانه‌یه‌ دیارترین‌و كاریگه‌رترین گورزیان، ئه‌و هێرشه‌ی په‌كه‌كه‌ بێت كه‌ به‌سێسه‌د چه‌كداره‌وه‌ كردییه‌ سه‌ر بنكه‌ی سه‌ربازیی «ئاكتۆتۆن»‌و تیایدا 17 سه‌رباز كوژران‌و 20یش برینداربوون‌و 23 چه‌كداری په‌كه‌كه‌ش كوژران، به‌ڵام په‌كه‌كه‌ خۆی وتی 62 سه‌رباز كوژران‌و بنكه‌ سه‌ربازییه‌كه‌ش وێرانكرا‌و كۆپته‌رێكیش پێكرا‌و نۆ گه‌ریلای په‌كه‌كه‌ش كوژران. ئه‌مه‌ جگه‌له‌وه‌ی كه‌ پرۆسه‌كه‌ به‌ڤیدیۆ تۆماركراوه‌.

له‌به‌رانبه‌ر هه‌موو ئه‌و چالاكییانه‌دا، پارتی كرێكارانی كوردستان ئاماده‌یی خۆی ده‌ربڕیوه‌ بۆ وازهێنان له‌خه‌باتی چه‌كداریی به‌مه‌رجێك توركیا كۆمه‌ڵێك مه‌رج جێبه‌جێ بكات، كه‌ هه‌مان ئه‌و مه‌رجانه‌ن كه‌ یه‌كێتی ئه‌وروپا له‌توركیای داواده‌كات، به‌ڵام توركیا تائێستا ئاماده‌ی وه‌ڵامدانه‌وه‌ نییه‌.

توركیا چۆك داده‌دات

به‌هۆی كاریگه‌ریی ئه‌و هێرشه‌ی په‌كه‌كه‌وه‌، توركیا ناچاربوو بكه‌وێته‌ دانوستان له‌گه‌ڵ كورده‌كانی عێراقدا بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت له‌ڕێی ئه‌وانه‌وه‌ په‌كه‌كه‌ ناچاری چه‌كدانان بكات‌و واز له‌كاری چه‌كداریی بهێنێت.

توركیا، كه‌ تا ئه‌وكاتیش دانی به‌بوونی حكومه‌تێكی كوردییدا نه‌ده‌نا له‌باكووری عێراقدا، ئینجا ناچاربوو له‌گه‌ڵ ئه‌و حكومه‌ته‌‌و نوێنه‌رانییدا دابنیشێت‌و دان به‌ئه‌رزی واقیعدا بنێت.

له‌وكاته‌وه‌ چه‌ندین پلان‌و نه‌خشه‌ی جۆراوجۆر بۆ رازیكردنی په‌كه‌كه‌ خراوه‌ته‌گه‌ڕ بۆئه‌وه‌ی چه‌ك دابنێت، به‌ڵام تائێستا رازی نه‌بووه‌‌و ئاماده‌ نییه‌ گوێ به‌هه‌ڕه‌شه‌‌و لێدوانی ئه‌مه‌ریكا‌و توركیا‌و عێراق بدات.
چۆن په‌كه‌كه‌،

چه‌كی ده‌ستده‌كه‌وێت؟

له‌وانه‌یه‌ ئه‌وه‌ی جێی سه‌رسامیی بێت ئه‌وه‌بێت كه‌ ئایا په‌كه‌كه‌، له‌ناو چوارچێوه‌یه‌كی جوگرافیی گه‌مارۆدراودا، چۆن ده‌توانێت درێژه‌ به‌خه‌باتی چه‌كداریی بدات‌و چۆن توانای ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ چه‌ك بۆ چه‌كداره‌كانی دابینبكات.

له‌وباره‌وه‌ یه‌كێك له‌به‌رپرسه‌ باڵاكانی ئه‌و پارته‌، له‌ساڵی رابردوودا به‌ رۆژنامه‌ی حه‌یاتی وتووه‌ چه‌ك به‌پاره‌ی زیاتر له‌نرخی خۆی ده‌كڕین‌و ئه‌وكاتیش هه‌موو كه‌س ئاماده‌یه‌ چه‌كمان پێبفرۆشێت.

له‌و لێدوانه‌دا، به‌رپرسه‌ سه‌ربازییه‌كه‌ی په‌كه‌كه‌ ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر نرخی چه‌كێك سه‌د دۆلار بێت‌و تۆ دووسه‌د دۆلاری پێبده‌یت، بێگومان دوژمنه‌كه‌شت ئاماده‌یه‌ چه‌كت پێبفرۆشێت.

خه‌باتی چه‌كداریی په‌كه‌كه‌، بزاڤێكی مه‌ده‌نیی به‌رهه‌مدێنێت

هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌و خه‌باته‌ چه‌كدارییه‌دا كه‌ پارتی كرێكارانی كوردستان له‌شاخ به‌ڕێوه‌یده‌بات، له‌ناوخۆی توركیاشدا پارته‌كه‌ توانیویه‌تی خه‌باتێكی مه‌ده‌نیی به‌ناوی حیزبێكی دیكه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ببات.

ئه‌و بزاڤه‌ رۆشنبیریی‌و مه‌ده‌نییه‌ ئاشتییانه‌یه‌ی كورد كه‌ له‌توركیا هه‌یه‌، بزوتنه‌وه‌یه‌كی چالاك‌و فراوانه‌‌و تائێستا چه‌ندین حیزبی سیاسیی لێدروستبووه‌، كه‌ چه‌ندینجار به‌شداریی هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مان‌و شاره‌وانییه‌كانی توركیای كردووه‌‌و كورسیی به‌ده‌ستهێناوه‌.

هه‌روه‌ها تائێستا ده‌یان رێكخراوی یاسایی‌و مه‌ده‌نی‌و ئه‌هلیی له‌ناو كورده‌كانی توركیادا دروستبووه‌ كه‌ ده‌زگای راگه‌یاندنی خۆیان هه‌یه‌.

به‌كورتی، ئه‌وه‌ی كه‌ په‌كه‌كه‌ كردی، زیندووكردنه‌وه‌ی هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تی بوو لای كورد، له‌سه‌رده‌مێكدا كه‌ كورد له‌توركیادا، شه‌رمی له‌كوردبوونی خۆی ده‌كرد.

Thursday, February 19, 2009

BOIKOTT FERIE I TYRKIA og LA ET FOLK FÅ FRED

درد من حصار برکه نیست درد من زیستن با ماهیانی است که فکر دریا به ذهنشان خطور نکرده
BOIKOTT FERIE I TYRKIA og LA ET FOLK FÅ FRED
Tyrkia anerkjenner fortsatt ikke de helt grunnleggende rettighetene slik som språk, kultur og identitet til det kurdiske folket. Det kurdiske folket i Tyrkia utgjør ca. 20 mill, dvs. 20 % av Tyrkias totale befolkning.

Terroroperasjonene til den Tyrkiske staten som har tatt livet av titusener av sivile Kurdere, tvunget over 3 mill. mennesker til å flukte, satt fyr på store skogsarealer og tatt livet av tusener av beitedyr har økt betydelig i den siste tiden. Statens Sikkerhetsstyrker har igjen terrorisert markeringen av kvinnedagen 8. mars og Newroz-festivalen. De brutale bildene som viser at kurdiske barn og kvinner blir slått ned og 5 av sivile deltakere drept foran kameraer er bare eksempler på terrorregimets verk.I sine rapporter i 2007 og første del av 2008 har menneskerettighetsorganisasjoner som Human Rights Association (IHD), Turkish Human Rights Charity (TIHV), Mazlum-Der, og the International Tracking Committee of Human Rights (HRW), International Amnesty Organization (AI), fokusert på denne situasjonen. I en rapport fra 2007 gjort av Human Rights Organization (IHD), er det blitt rapportert at voldelige praksiser utført av Tyrkiske Sikkerhetsstyrker mot det kurdiske folk som søker sine demokratiske rettigheter er økende. Som et resultat av operasjonene utført av sikkerhetsstyrker har 245 mennesker mistet livet i 2006 og 424 i 2007. I tillegg til økningen av tallet på drepte, skadede, torturerte og arresterte, har også forbudet mot det kurdiske språket blitt forsterket. Presset og truslene mot pro-kurdiske lovlige politiske partier og organisasjoner er blitt så stort at de ikke kan utføre sine gjøremål uten å måte risikere anklagelser og arrestasjoner.
Til tross for våpenhvilen til Det kurdiske arbeiderpartiet, PKK er det registrert i rapportene til HRW i 2007 at det er en økning i bruk av dødelige håndhevelser uten noen grunn mot demonstranter.
Staten har gitt autoritet til sikkerhetsstyrkene for bruk av våpen direkte uten noe hinder.
Tyrkia misbruker mulighetene og ressursene tilført landet i krigen mot Kurdere.Turistnæringen er et av de viktigste økonomiske områdene når det gjelder inntekter som staten bruker mot det Kurdiske folket. Inntektene fra Turismen var i 2007 opp til 18,5 billioner dollar. Dette er penger som brukes til å finansiere militære opperasjoner mot det Kurdiske folket.
Når vi nå nærmer oss ferietiden, ønsker vi å minne dere på hva din ferie kan bidra til. Inntekter fra din ferie er et viktig bidrag til den skitne krigen Tyrkia utfører mot det kurdiske folk.

* Ikke bruk din ferie på å bidra til at flere kurdere blir drept!* Ikke reis til Tyrkia og unngå å bli en ressurs for våpen som brukes mot kurdiske barn!* Ikke reis til Tyrkia om du respekterer og har tro på menneskeverd og rettigheter!
Raman Kurdo

Wednesday, February 18, 2009

پلاتفۆرمی ئاشته‌وایی کوردی-تورکی

کاره‌ساته‌ ئه‌گه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک داگیر بکرێت به‌ڵام کاره‌ساتتر له‌وه‌دایه‌ که‌ نه‌ته‌وه‌ی داگیرکراو خۆی به‌ به‌شێک له‌ داگیرکه‌ره‌که‌ بزانێت .

کاره‌سات له‌وه‌دا نییه‌ که‌ نه‌ته‌وه‌یه‌کی داگیرکراو بێ پارت و ڕێکخراوی سیاسی بێت ، به‌ڵکو کاره‌سات له‌وه‌دایه‌ که‌ پارت و ڕێکخراوی سیاسی له‌ نێو نه‌ته‌وه‌ی داگیرکراودا پێناسه‌ی داگیرکه‌ره‌که‌ی به‌ برا و پشتوپه‌نای ڕۆژانی ته‌نگانه‌ پێناسه‌ بکات .

کاره‌سات له‌وه‌دا نییه‌ که‌ پارت و ڕێکخراوێک بێ هێزی چه‌کداربن ، به‌ڵکو کاره‌سات له‌وه‌دایه‌ که‌ هێزی چه‌کداری گه‌لی داگیرکراو له‌ ڕێگه‌ی حیزبه‌که‌یه‌وه‌ ببێت به‌ پۆلیسێکی ئاماده‌باشی داگیرکه‌ره‌که‌ و مۆرکی شۆڕشگێڕیش له‌ خۆی بدات .

کاره‌سات له‌وه‌دا نییه‌ که‌ نه‌ته‌وه‌یه‌کی داگیرکراو متمانه‌ی خۆی نه‌داته‌ سه‌رکرده‌یه‌کی حیزبی ، به‌ڵکو کاره‌سات له‌وه‌دایه‌ متمانه‌ی گه‌لی داگیرکراو به‌ سه‌رکرده‌یه‌ک بدرێت و ئه‌و سه‌رکرده‌یه‌ش له‌ داگیرکه‌ره‌که‌ زیاتر دڵسۆز و ئاشقی داگیرکه‌ره‌که‌ بووبێت .

کاره‌ساته‌ ئه‌گه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌کی داگیرکراو سه‌رهه‌ڵدان نه‌کات ، به‌ڵام کاره‌ساتتر له‌وه‌دایه‌ که‌ به‌ر له‌ سه‌رهه‌ڵدان هوشیاری جه‌ماوه‌ری نه‌گه‌یشتبێته‌ ئاستێک که‌ چاک و خراپ لێک جیابکاته‌وه‌ .



له‌ هیچ کوردێک شاراوه‌ نییه‌ که‌ هه‌ریه‌ک له‌ وڵاتانی تورکیا و ئێران و عێراق و سوریا داگیرکه‌رن له‌سه‌ر کوردستان و نه‌ته‌وه‌که‌نی تورک و عه‌ره‌ب و فارسیش سێ نه‌ته‌وه‌ی داگیرکه‌رن له‌سه‌ر کوردان . ئه‌ی تۆ بڵێی داگیرکه‌ر دوژمنی گه‌لی داگیرکراو بێت یاخود ببێته‌ برا و پشتوپه‌نای گه‌لی داگیرکراو ؟

کاتێک جه‌زائیریه‌کان شۆڕشیان به‌رپاکرد دژ به‌ داگیرکه‌ری فه‌ره‌نسی (له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی که‌ زۆربه‌ی فه‌ڕه‌نسیه‌کانیش دژ به‌ ڕه‌شه‌کوژیه‌کانی فه‌ڕه‌نسی بوون) که‌چی نووسه‌ری پایه‌به‌رزی فه‌ڕه‌نسی " سارته‌ر " بانگه‌وازی بۆ جه‌زائیریه‌کان ده‌کات و ده‌ڵێت :- [خه‌ڵکی سته‌مدیده‌ی جه‌زائیر ، هیچ کاتێک نه‌ڵێن ته‌نها حکومه‌تی فه‌ڕه‌نسی تاوانباره‌ له‌م کوشتارانه‌دا و تاوانی گه‌لی فه‌ڕه‌نسی تێدا نییه‌ ، به‌ڵکو ده‌بێت بزانن که‌ هه‌موو تاکێکی فه‌ڕه‌نسی به‌ منیشه‌وه‌ له‌و کوشتارانه‌دا به‌شدارین و بێتاوان نین ، تانها ئه‌و فه‌ڕه‌نسیانه‌ بێتاوانن که‌ هێشتا له‌ دایک نه‌بوون] .

به‌ڵام له‌ چاره‌ڕه‌شی کورداندا ، گیرۆده‌ی ده‌ستی چه‌ند بنه‌ماڵه‌یه‌ک بووین که‌ نه‌ک هه‌ر گه‌لی داگیرکه‌ر به‌ داگیرکه‌ر نازانن به‌ڵکو ڕژێمه‌که‌شی به‌ برا و پشتوپه‌نای ڕۆژانی ته‌نگانه‌ی ده‌زانن و له‌ هه‌موو بۆنه‌یه‌کدا یادیان ده‌کاته‌وه‌ .



هێشتا یادکردنه‌وه‌ی مه‌رگی خومه‌ینی نه‌گریس له‌ هۆڵی پێشه‌وای شاری هه‌ولێر له‌ بیر نه‌چۆته‌وه‌ که‌ ئاڵای شۆڕشی 30 ساڵه‌ی کۆماری ئیسلامی ئێران له‌سه‌ر سه‌ری کاربه‌ده‌ستانی باشوور ده‌شه‌کێته‌وه‌ .

هێشتا خوێنی سه‌دان شۆڕشگێڕی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان ووشک نه‌بۆته‌وه‌ که‌ کونسوڵگه‌ری کۆماری ئیسلامی له‌ شاره‌کانی هه‌ولێر و سلێمانی ده‌کرێته‌وه‌ .

هێشتا بارانی ڕه‌حمه‌تی ئاغای مگری نه‌بڕاوه‌ته‌وه‌ که‌چی شنه‌ی شه‌ماڵی مه‌نوچه‌هر موته‌کی په‌ڕۆ چڵکنه‌کانی زه‌رد و سه‌وز ده‌شه‌کێنێته‌وه‌ .




هه‌زار ساڵ بکه‌یت بێگانه‌په‌رستی هه‌ر ده‌هێنیت نووشوستی :-


له‌گه‌ڵ هاتنی مه‌نوچه‌هر موته‌کی بۆ به‌سه‌رکردنه‌وه‌ی دۆستانی ڕۆژی ته‌نگانه‌ی له‌ باشووردا ، سه‌ختترین ئاگربارابی گونده‌کانی بناری قه‌ندیل ده‌کرا ، که‌چی سه‌رانی یه‌کێتی و پارتی نه‌ک هه‌ر گوێبیستی بۆمببارانی گونده‌کان نه‌ده‌بوون به‌ڵکو کۆماری ئیسلامی ئێرانیشیان به‌ پشتوپه‌نای ڕۆژانی ته‌نگانه‌ و فریاکه‌وتنی لێقه‌وماوانی ئه‌نفال و کیمیاباران و ئاواره‌کانی باشوور ده‌ناساند .

کۆماری ئیسلامی ئێران نه‌ک هه‌ر به‌و هه‌موو خۆشخزمه‌تیانه‌ی هه‌ردوو بنه‌ماڵه‌ی تاڵه‌بانی و بارزانی له‌ تیرۆرکردنی سه‌دان شۆڕشگێڕی ڕۆژهه‌ڵاتی و به‌ ئیتڵاعاتکردنی باشوور و ساخکردنه‌وه‌ی هه‌موو کاڵایه‌کی به‌سه‌رچوو منه‌تی نه‌بوو به‌ڵکو مه‌رجی کردنه‌وه‌ی بنکه‌ی ئیتڵاعاتی زیاتر له‌ شاره‌کانی هه‌ولێر و سلێمانی (به‌ناوی کونسوڵگه‌ری) و سه‌رکوتکردنی گه‌ریلاکانی پژاکی به‌ گوێی کاربه‌ده‌ستانی باشووردا ده‌دا .


ئه‌ی مه‌رجی سه‌رانی خه‌ڕه‌کی هه‌ردوو بنه‌ماڵه‌ ده‌بێت چی بێت بۆ داخوازیه‌کانی ئاغای موته‌کی ؟



بێگومان مه‌رجی سه‌رانی باشوور زۆر ڕوون و ئاشکرایه‌ که‌ هه‌ر به‌ڵێ قوربانه‌ ، چونکه‌ کرده‌وه‌کانی ڕابردوویان کلیلی داهاتووشیانه‌ . کرده‌وه‌ی ڕابردووشیان خۆی له‌ تیرۆرکردنی موعینی و هاوه‌ڵه‌کانیدا ده‌بینێته‌وه‌ ، خۆی له‌ گوێ له‌ مستی عیسا پژمان و بنه‌ماڵه‌ی حه‌مه‌ ڕه‌زا شادا ده‌بینێته‌وه‌ ، خۆی له‌ ڕه‌شه‌کوژی خۆرهه‌ڵاتیه‌کان و پێش سوپای پاسداراندا ده‌بینێته‌وه‌ .




پلاتفۆرمی ئاشته‌وایی کوردی-تورکی یان نۆکه‌رایه‌تییه‌کی هه‌رزان به‌ها ؟



له‌ ساڵی 1993ی زاینیه‌وه‌ به‌ڕێز عه‌بدوڵڵا ئۆجه‌لان بانگه‌وازی بۆ کۆنفرانسێکی هاوبه‌شی کوردان ده‌کات و سه‌رانی باشووریش خۆیانی لێ نه‌بان ده‌که‌ن .

له‌ ساڵی 2004ی زاینیه‌وه‌ کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی کوردستان داوای به‌ستنی کۆنگره‌یه‌کی هاوبه‌شی هه‌موو پارت و ڕێکخراوه‌ کوردیه‌کان ده‌کات و که‌سیش گوێبیستی نابێت .

به‌ڵام کاتێک تورکه‌ فاشسته‌کان هه‌وڵی کۆنفرانسێک له‌ شاری ئامه‌دی باکوری کوردستان ده‌ده‌ن و جه‌ماوه‌ری قاره‌مانی ئامه‌دیش ڕێگه‌یان پێناده‌ن ، که‌چی سه‌رانی باشوور سنگی خۆیان بۆ وه‌ها کۆنفرانسێک ده‌که‌نه‌وه‌ که‌ جگه‌ له‌وه‌ی بێڕێزییه‌که‌ به‌ هه‌موو کوردان ده‌کرێت له‌ هه‌مان کاتدا ژێرپێخستنی ده‌نگی هه‌موو ئامه‌دیه‌کانیشه‌ .

کۆنفرانسێک که‌ ڕۆژانی 15 و 16 شوباتی بۆ ته‌رخان ده‌کرێت که‌ هاوکاته‌ له‌گه‌ڵ پیلانگێڕی نێونه‌ته‌وه‌یی دژ به‌ ڕێزدار عه‌بدوڵڵا ئۆجه‌لان .

کۆنفرانسێک که‌ له‌ ژێر چاودێری تورکه‌ فاشسته‌کانی فه‌تحوڵڵا گوله‌ن ببه‌سترێت و ڕۆژی پیلانگێڕی نێونه‌ته‌وه‌یشی بۆ دیاری بکرێت به‌بێ مه‌به‌ست نییه‌ و دوو ئامانجی شوومی له‌ دواوه‌یه‌ :-

1- ڕه‌وایه‌تیدان به‌ پیلانگێڕی گڵاوی نێونه‌ته‌وه‌یی 15ی شوبات ، که‌ دژ به‌ به‌ڕێز عه‌بدوڵڵا ئۆجه‌لان سازکرا .

2- به‌ ئاشتیخواز نیشاندانی دژه‌کورده‌کانی ئاکه‌په‌ ، تاوه‌کو هه‌ڵبژاردنی شاره‌وانیه‌کانی مانگی داهاتوو به‌ده‌ست بهێنن .




گێلی و خیانه‌ت :-


به‌ که‌سانێک ده‌گوترێت گێل که‌ هه‌ست به‌ کرده‌وه‌یه‌کی هه‌ڵه‌ ناکه‌ن و پاش ئه‌نجامدانی کرده‌وه‌که‌ هه‌ڵه‌یه‌کی کوشنده‌ی لێده‌که‌وێته‌وه‌ ، ئه‌گه‌ر بڵێم زۆرینه‌ی کۆمه‌ڵگای کورده‌واری گێل بوون ئه‌وا نه‌ خۆ به‌ که‌مزانینه‌ و نه‌ شکاندنی هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تیشه‌ ، له‌به‌رئه‌وه‌ی خوێنی خۆمان بۆ که‌سانێک کرده‌ کاسه‌وه‌ که‌ جگه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی بنه‌ماڵه‌ییان زیاتر ئه‌وا هیچ هه‌ستێکی نه‌ته‌وایه‌تیشیان تێدا به‌دی ناکرێت ، که‌سانێکمان کرده‌ سه‌رکرده‌ی شۆڕشگێڕ که‌ ئازادی کوردان و ده‌وڵه‌تی کوردی به‌ خه‌ونی شاعیران بزانێت ، که‌سانێکمان کرده‌ کاریزما و باوکی ڕۆحی که‌ جگه‌ له‌ ئاشبه‌تاڵ و شه‌ڕه‌ عه‌شایه‌ری و هه‌ڵهاتن زیاتر هیچ کرده‌وه‌یه‌کی دیکه‌مان لێ به‌دی نه‌کرد ، که‌سانێکمان به‌ دژه‌ داگیرکه‌ر پێناسه‌ ده‌کرد که‌ هه‌م داگیرکه‌ر به‌ پشتوپه‌نای ڕۆژانی ته‌نگانه‌ و برا ده‌زانن و هه‌م باشووری کوردستانیان کرده‌ ئارامترین ناوچه‌ بۆ ته‌راتێنی بنکه‌ ئیتڵاعاتی و میتیه‌کانیان ، که‌سانێکمان کرده‌ تۆڵه‌ستێنی کوردان که‌ باشووری کوردستانیان کرده‌ شوێنی حه‌وانه‌وه‌ی ئه‌نفالکه‌ران و جینۆسایدچیان و ته‌نانه‌ت که‌سوکاری شه‌هیدانیش بکه‌نه‌ پاسه‌وان و پارێزه‌ریان ، که‌سانێکمان کرده‌ ڕزگارکه‌ری کوردستان که‌ داگیرکه‌رمان بۆ دروستبکه‌نه‌وه‌ و به‌ زۆری زۆرداری له‌ داگیرکه‌رمان ماره‌ ببڕنه‌وه‌ .



به‌ که‌سانێک ده‌گوترێت خیانه‌ت یاخود تاوانبار که‌ به‌ زانابوونه‌وه‌ کرده‌وه‌یه‌کی چه‌وت و کاره‌ساتهێنه‌ر ئه‌نجام ده‌ده‌ن و خۆشیان له‌ ئاستی ڕووداوه‌که‌دا هه‌م گێل ده‌که‌ن و هه‌م بێتاوانیش خۆیان نیشان ده‌ده‌ن . ته‌نانه‌ت که‌سانێکیش که‌ پاساو بۆ کرده‌وه‌یه‌کی کاره‌ساتخوڵقێنه‌ر و دژه‌ نه‌ته‌وه‌یی بهێنێته‌وه‌ هه‌مان پێناسه‌ی تاوانبار یاخود خیانه‌تی به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێت .



که‌مێک نین ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ پاساو بۆ ده‌ستتێکه‌ڵاویه‌کانی سه‌رانی باشوور و داگیرکه‌ران ده‌هێننه‌وه‌ و به‌ کرده‌وه‌یه‌کی ڕه‌واشی ده‌زانن ، که‌ ئه‌و که‌سانه‌ش هه‌ندێکیان له‌ نه‌زانینی خۆیانه‌وه‌یه‌ و ده‌چنه‌ خانه‌ی گێلیه‌تیه‌وه‌ ، هه‌ندێکیشیان به‌ زانابوون ئه‌و پاساوانه‌ ده‌هێننه‌وه‌ و ده‌چنه‌ خانه‌ی تاوانه‌وه‌ .




چ په‌یوه‌ندیکردنێک له‌گه‌ڵ داگیرکه‌ران‌دا ؟


ئایا په‌لکێشکردنی داگیرکه‌ران بۆ سه‌ر ئازادیخوازانی پارچه‌کانی دیکه‌ی کوردستان په‌یوه‌ندیکردنێکی ڕه‌وایه‌ ؟

ئایا یادکردنه‌وه‌ی فه‌تواده‌ری جیهاد دژ به‌ کوردان له‌ هۆڵی پێشه‌وای نه‌مر کارێکی دیپلۆماسییه‌ ؟

ئایا به‌رز ڕاگرتنی یادی 30 ساڵه‌ی کۆماری ئیسلامی دژه‌ کوردی ئێران و به‌ برا و پشتوپه‌نا زانینیان کارێکی شایسته‌یه‌ ؟

ئایا تاجه‌ گوڵ بردنه‌ سه‌ر گۆڕی خوێنخۆرانی وه‌کو ئه‌تاتورک و خومه‌ینی کارێکی ژیرانه‌یه‌ ؟

ئایا زوڕناژه‌نین بۆ ئاکه‌په‌ و ته‌واوی داگیرکه‌رانی دیکه‌ی کوردستان مافی سه‌رانی باشووره‌ ؟

ئایا به‌ میتکردن و ئیتڵاعاتکردنی باشووری کوردستان ئه‌رکی جیرانه‌تییه‌ ؟



ئه‌گه‌ر که‌مێک بگه‌ڕێینه‌وه‌ دواوه‌ بۆ سه‌ره‌تای ساڵی هه‌شتاکانی زاینی و به‌راوردکردنی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان به‌ ئیمڕۆی باشووری کوردستان ئه‌وا ته‌واو هاوشێوه‌ی یه‌کترین له‌ ڕووی ناوچه‌ی ئازادکراوه‌وه‌ ، چونکه‌ ئه‌و کات زۆربه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان ئازادکراو بوو و له‌ژێر چاودێری حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران‌دا بوو ، به‌ڵام هیچ کاتێک شه‌هیدی سه‌رکرده‌ و هه‌میشه‌ زیندوو دکتۆر عه‌بدول ڕه‌حمانی قاسملوو هه‌وڵی بێده‌نگکردن و ئۆردوگانشینی داروده‌سته‌ی تاڵه‌بانی و بارزانی نه‌دا و به‌ پۆل کادرانی باشووریان تیرۆر نه‌کرد و په‌لکێشی به‌عسیه‌کانیشیان نه‌کرد بۆسه‌ر هێزه‌ داسه‌پاوه‌کانی باشوور ، که‌چی له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا تۆمه‌تی ێداملوو ده‌خرایه‌ پاڵ دکتۆر قاسملوو و به‌ نۆکه‌ری به‌عسیشیان پێناسه‌ ده‌کرد .

ئه‌ی ده‌بێت سه‌رانی باشوور ئێستا چ ناوێک له‌ خۆیان بنێن بۆ ئه‌م ساتوسه‌ودایه‌ی که‌ بۆ داگیرکه‌رانی کوردستانی ده‌که‌ن له‌سه‌ر حسابی کوردی پارچه‌کانی دیکه‌ی کوردستان ؟

ئه‌ی ده‌بێت چ وه‌ڵامێکیان بۆ خه‌ڵکی ئامه‌د و ته‌واوی شاره‌کانی دیکه‌ی باکووری کوردستان هه‌بێت که‌ ڕۆژانه‌ ده‌بنه‌ تیرۆری ئاکه‌په‌ییه‌کان و سه‌رانی باشووریش ده‌هۆڵی ئاشته‌وایی کوردی – تورکی لێده‌ده‌ن ؟

ئه‌ی ده‌بێت سه‌رانی باشوور چ وه‌ڵامێکیان بۆ مێژوو پێبێت که‌ تاوه‌کو ئێستا بۆ ساتێکیش سه‌ردانی گۆڕی یه‌که‌مین سه‌رۆککۆماری کوردستان پێشه‌وای نه‌مریان نه‌کردووه‌ ، که‌چی ساڵانه‌ یادی ئه‌تاتورک و خومه‌ینی ده‌که‌نه‌وه‌ و تاجه‌گوڵینه‌ ده‌به‌نه‌ سه‌ر گۆڕیان ؟

ئه‌ی ئه‌گه‌ر سه‌رکرده‌ی هه‌ر حیزبێکی پارچه‌کانی دیکه‌ی کوردستان به‌بێ پرسوڕای سه‌رانی باشوور سه‌ردانی مالکی و حکومه‌ته‌که‌ی بکات (له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی که‌ سه‌رانی باشووریش دروستیان کردون و له‌سه‌رپێ ڕایانگرتوون) ، ئایا هه‌زار و یه‌ک تۆمه‌تی جاشایه‌تی و نۆکه‌رایه‌تییان ناخرێته‌ پاڵ و لافاوی خوێنیان لێساز ناکه‌ن ؟



له‌ کۆتایدا یه‌ک پرسیار له‌ ته‌واوی خوێنه‌ران ده‌که‌م و ده‌ڵێم :- ئایا ئه‌م کرده‌وه‌یه‌ی سه‌رانی یه‌کێتی و پارتی کارێکی شۆڕشگێڕییه‌ یاخو‌د کاری پۆلیسێکی داگیرکه‌رپارێزی ئاماده‌یه‌ ؟
(کوردستانپۆست له‌ ناوه‌رۆکی ئه‌م نووسینه‌ به‌رپرسیار نییه‌)
چاپجه‌لال چوارتایی

Thursday, February 12, 2009

"‌بێ سه‌رپۆش نه‌ده‌هاته‌ده‌ر‌، ئێستا به‌ڕوتی‌ سه‌ما ده‌كات"


منیره‌ شامرادی‌، ته‌مه‌ن 20ساڵ،‌ سه‌رتاپای به عابایه‌کی ره‌ش داپۆشرابوو، کاتێك ها‌ته‌ به‌رده‌م ده‌رگای هێزه‌ سه‌ربازییه‌کانی ئه‌مه‌ریکا له‌ فه‌للوجه‌‌و به‌دوای ئیشدا ده‌گه‌ڕا. منیره‌، ئه‌یویست له‌ ده‌ست براکه‌ی رابکات که‌ «لێیداوه‌و به‌ قژ رایکێشاوه».
ئایڤن گاڵڤن، که‌ له‌نزیکه‌وه‌ ئیشی له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریکییه‌کان ده‌کرد، ئه‌ڵێت «منیره‌ هات بۆ لای ئێمه‌ هیچی پێنه‌بو، ته‌نها جله‌کانی نه‌بێت که‌ به‌کۆڵییه‌وه‌بو. له‌ بیرمه‌ ‌یه‌کێک له‌‌و پرسیارانه‌ی که‌ منیره‌ کردی ئه‌وه‌ بوو ئایا ئه‌توانین ژیانی بپارێزین؟».
ئه‌مه‌ریکییه‌کان ژورێک‌و ئیشێکیاندا به‌ کچه‌ گه‌نجه‌ عێراقییه‌که‌، که‌ وه‌ک وه‌رگێڕ ئیشیان له‌گه‌ڵدا بکات. منیره‌، مانگیی 1050 دۆلار (10گه‌ڵا‌و نیو)ی وه‌رده‌گرت، که‌ زۆر له‌‌و پاره‌یه‌ زیاتربو که‌ پێشتر بینیبوی، به‌ڵام هه‌رگیز ناچێته‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌و خێزانه‌که‌ی نابینێته‌وه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ی که‌ له‌لایه‌ن که‌س‌وکارییه‌وه‌ هه‌ڕه‌شه‌ی کوشتنی لێئه‌کرێت به‌هۆی شه‌ره‌فه‌وه‌. بۆئه‌وه‌ی ناسنامه‌ی منیره‌ ئاشکرا نه‌بێت، ئه‌فسه‌رێکی ئه‌مه‌ریکی نازناوێک ئه‌دات به‌ منیره‌ به‌ ناوی ڤینۆس.
منیره، زۆربه‌ی پاره‌که‌ی ئه‌دا به‌ عه‌تر‌و جلوبه‌رگ‌و ئامێری ئه‌لکترۆنی که‌ له‌ناو بنکه‌ سه‌ربازییه‌که‌دا ده‌فرۆشرا. پاش ماوه‌یه‌ك منیره‌، ده‌ستیكرد به مه‌ی‌‌ خواردنه‌وه، که‌ به‌ڵێنده‌ره‌ مه‌ده‌نییه‌کان پێیانده‌دا. له‌ بنکه‌ سه‌ربازییه‌که‌دا منیره ‌بۆ یه‌که‌مجار کوڕێک ده‌بینێت که‌ ناوی ستیڤ کامپێله‌و رۆژێک ئه‌م کوڕه‌ ده‌بێت به‌ مێردی‌‌و كاری‌ سێكسیی‌ له‌گه‌ڵدا ئه‌نجامده‌دات. ستیڤ ئه‌ڵێت «یه‌که‌م رۆژ منیره‌م بینی پێموت:‌ خۆشم ئه‌وێیت‌و ئه‌تهێنم»، دوای ماوه‌یه‌کی که‌م منیره‌و ستیڤ له‌ناو بنکه‌ سه‌ربازییه‌که‌دا په‌یوه‌ندییه‌کی سێكسیی‌ نایاسایی ده‌ستپێده‌که‌ن.

له‌خۆشه‌ویستییه‌وه‌ بۆ ژن‌و مێردایه‌تی‌
زیاتر له‌ سێ ساڵ له‌مه‌وپێش، له‌دوای سکپڕبونی منیره‌و ده‌رکردنی ستیڤ له‌سه‌ربازی‌و چونیان بۆ تورکیاو‌ گیرخواردنی منیره‌ بۆ 9مانگ له‌ تورکیا، ستیڤ‌و منیره‌ به‌ ره‌سمی بون به‌ هاوسه‌ری یه‌کتر له‌ شاری ئۆزارک له‌ ویلایه‌تی مه‌یسوری ئه‌مه‌ریكا. ستیڤ ئه‌ڵێت «پاره‌ی ئه‌ڵقه‌م نه‌بوو که‌ منیره‌م هێنا، به‌ڵام براکه‌م دوکانی خاڵ کوتینی هه‌یه‌، هه‌ندێک مه‌یمان بۆ کڕی‌و ئه‌ویش به‌خاڵ ئه‌ڵقه‌ی بۆ کوتاین، چونکه‌ هه‌رزان بوو».
به‌خاڵ له‌سه‌ر په‌نجه‌یان به‌ پیتی عه‌ره‌بی ناوی یه‌کترییان له‌سه‌ر نوسراوه‌. یه‌که‌م وانه‌ که‌ منیره‌ فێری بوو ئه‌وه‌ بوو که‌ نه‌ڵێت خه‌ڵکی عێراقم. سوزان ئه‌ڤێری كه‌ دراوسێی‌ ماڵی‌ منیره‌یه‌، دانی به‌وه‌دا نا که‌ کاتێک زانی دراوسێکه‌یان خه‌ڵکی عێراقه‌، زۆر ترساوه‌، به‌ڵام دوای‌ ئه‌وه‌ که‌ منیره‌ هاتوه‌ بۆ ماڵمان زۆر بیرکردنه‌وه‌م گۆڕا ده‌رباره‌ی جه‌نگ له‌عێراق‌و عێراقییه‌کان.

کێشه‌ی دارایی
ستیڤ که‌ وه‌ک کرێکارێک ئیش ئه‌کات، رۆژێک ئه‌که‌وێته‌ خواره‌وه‌و ده‌ستی ئه‌شکێت‌و ئیشه‌که‌ی له‌ ده‌ستده‌دات. منیره‌ش سکی پڕه‌ به‌ مناڵی دوه‌میان‌، له‌ ناچاریدا ستیڤ ده‌ستئه‌کات به‌ فرۆشتنی که‌لوپه‌لی خۆی‌و ته‌نانه‌ت خو‌ێنی خۆشی ئه‌فرۆشێت بۆئه‌وه‌ی بتوانێت ژیان دا‌بین بکات. ستیڤ ئه‌ڵێت «که‌لوپه‌لی زۆرم فرۆشت، 5-6جار خوێنی خۆمم فرۆشت بۆئه‌وه‌ی بتوانین پاره‌ی کاره‌با‌و ئاو بده‌ین. ئه‌توانیت پاره‌ی زۆر په‌یدابکه‌یت‌و پاره‌ی کاره‌باو ئاوو به‌نزینی ئۆتۆمبێل بده‌یت، ئه‌گه‌ر بتوانیت له‌ خوێن فرۆشتن به‌رده‌وام بیت».
ستیڤ ئه‌ڵێت که‌ قسه‌ی زۆریان کردوه‌ ده‌رباره‌ی ئه‌وه‌ی‌ له‌ئه‌مه‌ریکا ژیان ئاسان نییه‌. ئه‌بێت پاره‌ بۆ هه‌مو شتێک بده‌یت، هیچ شتیک به‌خۆڕایی نییه‌ لێره‌، ته‌نانه‌ت ئه‌و ئازادیه‌شی که‌ هه‌ته، به‌پاره‌یه‌‌.
بۆ منیره‌ كێشه‌ داراییه‌کان زه‌نگێکی به‌ خه‌به‌ر‌هێنه‌ره‌وه‌ بوو. منیره‌ ئه‌ڵێت «هه‌مو رۆژێک پسوله‌مان هه‌بو، ستیڤ هه‌مو رۆژێک باسی پسوله‌ی تازه‌ی ئه‌کرد‌و منیش نه‌مئه‌زانی چییه‌‌و پرسیاری زۆرم ئه‌کرد، چونکه‌ ئێمه‌ له‌ عێراق بیمه‌ی ئۆتۆمبیلمان نییه».

گه‌ڕان به‌دوای کاردا
منیره‌ مناڵه تازه‌ له‌دایکبوه‌که‌ی که‌ ناوی (خه‌ندار)ه‌ هه‌ڵئه‌گرێت‌و دوکان به‌ دوکان ئه‌گه‌ڕێت به‌دوای ئیشدا له‌ ئۆزراک. منیره‌ دڵی خۆش ئه‌بێت کاتیک(Wendys) که خوارده‌مه‌نی خێرا ده‌فرۆشێت، ئیشێک ئه‌دات به‌ منیره. دواتر جلی ئه‌و خواردنگه‌یه‌ی ئه‌ده‌نێ، به‌ڵام دواتر پێیئه‌ڵین که‌ ژماره‌ی دڵنییایی کۆمه‌ڵایه‌تی نییه‌‌و کارتی سه‌وزی ئه‌مه‌ریکی نییه،‌ له‌به‌رئه‌وه‌ ناتوانی لێره‌ ئیش بکه‌یت. منیره‌ پێیان ئه‌ڵێت که‌ چه‌ند مانگێک ئه‌بێت له‌ ئه‌مه‌ریکایه‌، به‌ڵام ئه‌ڵێن، ببوره‌ ناتوانی لێره‌ ئیش بکه‌یت.
له‌ کۆتاییدا دایکه‌ گه‌نجه‌ عێراقییه‌که‌ باڕێک ئه‌دۆزێته‌وه‌ که‌ به‌ڕێوه‌به‌ری باڕه‌که‌ پرسیاری زۆری لێناکات بۆئه‌وه‌ی ئیشی تێدابکات. به‌ منیره‌ ئه‌ڵێن که‌ پێویستمان به‌ ئیشکه‌ر نییه‌ لێره،‌ به‌ڵام پێویستیمان به‌ سه‌ماکه‌ر هه‌یه‌.
منیره‌ش ئه‌ڵێت «سه‌ماکه‌ر؟ وتم که‌ پێشتر سه‌مام کردوه‌. جله‌کانم له‌به‌رئه‌که‌م». به‌ڵام به‌ڕێوه‌به‌ره‌ کچه‌که‌ پێیئه‌ڵێت نه‌خێر، ئه‌مه‌ جۆرێکی جیاوازه‌ له‌سه‌ماکردن. ئه‌وه‌ باڕێکی خۆڕوتکردنه‌وه بوو. ئه‌و شه‌وه‌، منیره‌ ئه‌ڕواته‌ سه‌ر شوێنی نمایشكردن‌و به‌ 350 دۆلاره‌وه‌ دێته‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌. ئه‌و کچه‌ی که‌ نه‌یئه‌توانی به‌بێ سه‌رپۆش له‌ماڵه‌که‌ی خۆیان له‌فه‌لوجه‌ بێته‌ ده‌ره‌وه‌، ده‌ستیکرد به‌سه‌مای هه‌ڵواسین‌و جل لابردن له‌ژێر گڵۆپه‌ ره‌نگاو ره‌نگه‌کاندا له‌ ئه‌مه‌ریکا. هیچ که‌س له‌‌و که‌سانه‌ی که‌ خواردنه‌وه‌ له‌ ڤینۆس ئه‌کڕن‌و پاره‌ فڕێئه‌ده‌نه‌ سه‌ر شوێنی نمایشكردنه‌ روته‌كانی‌ ڤینۆس، نازانن سه‌ماکه‌ره‌كه‌ عێراقییه. ئیشه‌که‌ پاره‌ی پێویستیی خێزانه‌ گه‌نجه‌که‌ی ‌هێنا، به‌ڵام په‌یوه‌ندییه‌ سۆزدارییه‌که‌ی ستیڤ‌و منیره‌ی شێواند. شه‌ڕ ببوه‌ نه‌ریتێكی‌ شه‌وانه‌ی کچ‌و کوڕه‌که‌. ستیڤ ئه‌ڵێت له‌ یه‌که‌م رۆژه‌وه‌ رقم له‌‌و ئیشه‌یه‌و ئێستاش رقم لێیه‌تی. منیره‌ش ئه‌ڵیت «سه‌مای خۆ روتکردنه‌وه‌ په‌یوه‌ندی به‌ ژیانمه‌وه‌ هه‌یه‌. هه‌مو رۆژێک بیر له‌وه‌ ئه‌که‌مه‌وه‌ که‌ نه‌ڕۆمه‌وه‌ بۆئه‌وێ‌و ئیتر ئه‌و ئیشه‌نه‌که‌م، به‌ڵام چی بکه‌م؟ له‌ برسا بمرم؟ شوێنێک نه‌بێت بخه‌وم تێیدا؟ له‌وانه‌یه‌ بگه‌ڕامایه‌ته‌وه‌ بۆ عێراق ئه‌گه‌ر برادلی (یه‌که‌م منداڵ) لێره‌ نه‌بوایه».
رۆژێک ستیڤ ئه‌گه‌ڕێته‌وه‌ له‌ ئیشه‌ تازه‌که‌ی، که‌ ته‌نه‌که‌چێتی ئۆتۆمبێله‌ سه‌عاتی به‌ 10 دۆلار، ئه‌بینێت که‌ ژنه‌که‌ی شڵه‌ژاوه‌‌و برادلیش شوێنی لێدانی پێوه‌ دیاره‌. ستیڤ ئه‌ڵێت ئه‌وه‌ شتێک بوو به‌رگه‌ی ناگرم، ئه‌و شه‌وه‌ ته‌له‌فۆنی کرد بۆ پۆلیس‌و به‌دیار چاویه‌وه‌ منیره‌یان به‌ که‌له‌پچه‌کراوی برد. ئه‌م گرتنه‌ش ته‌نها که‌یسێکی‌ ساده‌ نییه، داواکاری‌ گشتیی‌ له‌دادگادا هه‌ڕه‌شه‌ی 7ساڵ زیندانی له‌ منیره‌ کرد، به‌هۆی خراپ مامه‌ڵه‌کردن له‌گه‌ڵ منداڵدا‌و هانیدا بگه‌ڕیته‌وه‌ بۆ عێراق. برادلی منداڵ، خرایه‌ ژێر چاودێریی ده‌وڵه‌ته‌وه‌و منیره‌ش نێردرا بۆ چاره‌سه‌ری سروشتی‌و ڕێنمایی ژن‌و مێرد له‌گه‌ڵ ستیڤدا. له‌وێ ئاشکرا بو که‌ ستیڤ، کێشه‌ی ماندویه‌تی هه‌یه‌، که‌ له‌وانه‌یه‌ به‌هۆی دوو سه‌فه‌ره‌که‌یه‌وه‌ بووبێت بۆ عێراق.
بۆنی ڤاوته‌ر که‌‌ فه‌رمانبه‌ره‌ له‌ فه‌رمانگه‌ی‌ خزمه‌تگوزاریی منداڵان‌و له‌که‌یسی ستیڤ‌و منیره‌ ئه‌کۆڵێته‌وه‌، ئه‌ڵێت هه‌ردوکیان به‌رهه‌می جه‌نگن. دوو که‌سمان هه‌یه‌ له‌کاتی جه‌نگدا به‌یه‌ک گه‌شتون‌و که‌وتونه‌ته‌ داوی‌ خۆشه‌ویستییه‌وه‌. ئه‌یانه‌وێت ژیانێک دروستبکه‌ن به‌یه‌که‌وه‌، به‌ڵام به‌هۆی بارودۆخیانه‌وه ‌به‌ربه‌ستی زۆر هه‌یه‌ له‌به‌رده‌میاندا، له‌ جیاوازی که‌لتورو هاوڵاتیی بونه‌وه‌. بڕواناکه‌م که‌ ئه‌مه‌ ته‌نها که‌یس بێت‌.
له‌ مانگی ئه‌یلولی 2008دا، له‌دوای چه‌ندین سه‌ردانی چاودێری کراو، به‌شی خزمه‌تگوزاریی خێزان، چاودێریکردن‌و به‌خێوکردنی کوڕه‌ چه‌نه‌باز‌و لێوبه‌خه‌نده‌که‌ی دایه‌وه‌ به‌ منیره‌و ستیڤ. دادوه‌ر حوکمێکی سوکتریدا به‌سه‌ر منیره‌دا که‌ پێشتر داواکاری‌ گشتیی‌ داوای 5ساڵ زیندانیی هه‌ڵواسراوی ئه‌کرد بۆ منیره‌. حوکمه‌ هه‌ڵواسراوه‌که‌ تاوانی خراپ مامه‌ڵه‌کردن له‌گه‌ڵ منداڵدا له‌خۆناگرێت.

تێکشکانی‌ ئومێده‌کان
منیره‌ به‌ ته‌واوی به‌عه‌ره‌بی‌و کوردی‌و ئینگلیزی قسه‌ی ئه‌کرد‌و پێشتریش ئه‌زمونی هه‌بو له‌گه‌ڵ سوپای ئه‌مه‌ریکادا. ستیڤ به‌‌و ئومێده‌ بوو وه‌ک وه‌رگێڕ ئیشێکی چه‌ور بدۆزێته‌وه‌ بۆ منیره‌ له‌سوپا یان له حکومه‌تی ئه‌مه‌ریکیدا. چاوه‌ڕێی ده‌سه‌ڵاتدارانیان ئه‌کرد که‌ له‌سه‌ر مۆڵه‌تی ئیش، ره‌زامه‌ندیی ده‌رببڕن. ستیڤ ئه‌ڵێت «دوباره‌ گه‌ڕامه‌وه‌ ماڵه‌وه‌و برادلی شوێنی لێدانی پێوه‌دیار بوو». ستیڤ ده‌ستبه‌جێ منیره‌ی تۆمه‌تبارکرد به‌ لێدانی برادلی، تۆمه‌تێک که‌ منیره‌ ئینکاری لێده‌کات. ستیڤ به‌‌و شه‌وه‌ منیره‌ ده‌رئه‌کاته‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ ماڵ‌و مۆبایله‌که‌شی لێئه‌سه‌نێت، پێش ئه‌وه‌ی منیره‌ بڕوات. ئه‌وه‌ دواجار ئه‌بێت که‌ ستیڤ ژنه‌که‌ی ئه‌بینێت‌و کوڕه‌که‌شیان ئه‌و شه‌وه‌ ره‌وانه‌ی نه‌خۆشخانه‌ ئه‌کرێت.
ستیڤ زۆر شڵه‌ژابوو، ئه‌یوت که‌ له‌وانه‌یه‌ په‌له‌ی کردبێت له تۆمه‌تبارکردنی منیره‌دا،‌ چونکه‌ برادلی بۆی هه‌یه‌ به‌هۆی که‌وتنه‌وه‌ وایلێهاتبێت. پۆلیس دوباره‌ ده‌ستیکردوه‌ به‌ لێکۆڵینه‌وه‌ بۆ ئه‌م روداوه‌. هه‌تا ئێستا که‌س تۆمه‌تبار نه‌کراوه‌. ئێستا نه‌ ستیڤ‌و نه‌ پۆلیس نا‌زانن منیره‌ له‌ کوێیه‌و چۆن په‌یوه‌ندیی پێوه‌بکه‌ن‌؟ دوباره‌ به‌شی خزمه‌تگوزاریی خێزان به‌خێوکردنی برادلی له‌ ستیڤ سه‌نده‌وه‌و گرتییه‌ ئه‌ستۆی خۆی.
yerevan@mail.utexas.edu

سه‌رچاوه:
http://www.npr.org