Monday, February 9, 2009
masoud barzani black files
بۆچی مهسعود بارزانی نهخشهی سهربهخۆیی کوردستانی بۆ فاشستهکانی تورک ئاشکرا کرد؟
Saturday, February 7, 2009
ئاوڕدانهوه له مێژووێکی تاڵی پارێزگای کرماشان
به پشتیوانی ڕاستهوخۆی ناوهکی و دهرهکی و ڕێکخراوی سیاسی کوردستانی. بۆ تیشک خستنه سهر و ڕوونکردنهوهی ڕووداوهکانی پاش شۆڕشی 57 و داهاتوی ڕۆژههڵاتی کوردستان، دوو وتار له دوو بهشدا پێشکهشی خوێنهران دهکرێ.
بهشی یهکهم: " شورای یاوری تهیدستان" ( شیت )،حجتیه مهدوی و میثم تمار چۆن دروست بوون، له کێ پیکهاتبوون و ئهرکهکانیان چ بوون؟.
ئهلف: " شیت" کورتکراوهی ڕێکخراوی " شورای یاوری تهیدستان"ه، که یهکیک له دامهزراوهکانی سهربه بنکهی مهدی مهوعۆد بوو. ئهم تاقمه له کۆتایی ساڵی 1356 و به ڕێبهری سهید موحهمهد سعید جهعفهری له شاری کرماشان دامهزرا. جهعفهری له ساڵی 1331 له شاری قهسری شیرین له دایک بووه. باوکی مۆچهخوهری گومرک له شارۆچکهی خهسرهوی بوو. ههروهک به ناوهکهیهوه دیاره ئهو موسۆڵمانی شیعهیه و ههموو گرۆپهکهشی شیعه بوون. جهعفهری دیپلۆمی ڕیازی ههبو و کتێبخانهیهکی له شاری کرماشان ههبوو. ئهگهر چی ئهو زۆر مهکتهبی و موسۆڵمانیکی دهمارگرژ بوو، بهڵام به هۆی کتێبخانهکهیهوه هاوڕێ و هاوگهپی چهپهکان، بهتایبهت چریکه فیدایهکان و تۆدهیهکان بوو. بهڵام له ههمان کاتدا دۆژمنی سوێند خواردوی حیزبی دێموکراتی کوردستان و کۆمهڵه بوو. گرۆپی شیت بهپشتیوانی بێ ئهملاوئهولای بازاریان، دهوڵهمهندهکان و مهلاکان له تاران، تهورێز و کرماشان دروست ببوو. ئهو کات ئاخۆند جهلیلی ئیمام جۆمعهو بهرپرسی حهوزهی علمیهی کرماشان بوو. بهڵام چوونکه دهنگوی ئهوهی لهسهر بوو که هاوکاری ساواکه، زۆر پرسی پێ نهدهکرا.
ب: "حجتیه مهدوی"، ئهم گرۆپه پێوهندیهکی قووڵی له گهڵ " شیت" لهشاری کرماشان ههبوو. ئهم حۆجهتیهیه له لایان ههموو مهلاکانی ئێرانهوه پشتیوانی دهکرا. بهرپرسی گرۆپی "حجتیه مهدوی" له کرماشان دهبیریک بو به ناوی " صامت" که به سامته شهل ناوبانگی دهرکردبوو. گرۆپهکانی شیت و حۆجهتیهی مهدوی پیکهوه هاوبیروباوهڕ و هاوتهدبیر بوون و ههموو ههڵسوکهوتهکانیان به هاوئاههنگی له گهڵ یهکتر ڕێک دهخست.
ت: "میثم تمار"، بێجگه له شیت و حۆجهتیهی مهدوی له شاری کرماشان، تاقمێکی دیکهی هاوتهرتیبی ئهم گرۆپه به ناوی " میثم تمار" له شاری قسری شیرین پێک هاتبوو. حهسهن جههانگیری بهرپرسی ئهم تاقمه بوو که له شاری سرهپێڵی زههاویش ئهندامیان ههبوو و دهستیان باش دهڕۆیشت. نێوان ئهم سێ گرۆپه هێنده کۆک بوو که به هاستهم لێک جوێ دهکرانهوه. له ڕاستی دا گرۆپهکانی" شیت، حجتیهی مهدوی و میثم تمار" ، به سهرکردایهتی سهعید جهعفهری، سامته شهل و حهسهن جیهانگیری، ههم ڕێکخهر و ههم تێکدهری تهواوی میتینگهکانی شارهکانی پارێزگای کرماشان بوون. ڕێکخهر بوون بۆ داردهست و قوڵهچۆماخهکانی خۆیان، تێکدهر بوون بۆ ماباقی هێزهکانی دیکهی گۆڕهپانی سیاسی کۆمهڵایهتی ئهودهم. تێڕوانین و بیرکردنهوهی ئهم سێ تاقمه،" شیت، حجتیه مهدوی و میثم تمار"، له سهر هێزهکانی چهپ و ڕاست وهک یهک بوو. بهڵام دژایهتیان لهگهڵ دیموکرات و کۆمهڵه زۆر زیاتر لهو هێزهکانی دیکه بوو.
مۆره سهرهکیهکانی گرۆپهکانی" شیت، حۆجهتیهی مهدوی و میثم تمار"، پێکهاتبوون لهم کهسانه:
سعید جعفری، اشک تلخ، سیدزاده، حسن دێزڵ، نوریان، ڕستم خانی، سادق کرم، عزتولا، صامت شهل، کهرمعلی، بهروز همتی، خهلیل کهرهم، حاجیزاده، مالکیان، حهسهن جیهانگیری، مصطفی، علی و مهدی پاکنژاد، ئازهربون،علیمیر کهرهمی، کازم احمدیپۆڕ،مورتضی پۆڕاحمدی، خیرالله اسکندهری، رضا مالکی، محمد کلبعهلی، مصی عهبدی، ئهمینی، یدلا پهڵاش، برایم کچل، داریوش ریزهوهندی،.. .
سهرهتای دهستپێکردنی کاری ئهم تاقمانه دهگهڕێتهوه بۆ ساڵی 1356، که به کوشتن و لهنێوبردنی بههایهکان، یههودیهکان و ئاڵکۆهوڵ فروشیهکان دهستی پیکرد. ئاگردانی سینماکان و ئهو جێگایانهی که ئهوان به بنکهی فهساد ناویان دهبرد، هێرشکردنهسهر ئافرهتانی بێ سهرپوش، تێکدانی کۆر و کۆبوونهوهی هێزهکانی چهپ و دێموکرات ئهرکی پێش شۆڕشی ئهم تاقمانه بوو. ئهم گرۆپانه به گشتی سهر به ڕێڕهوانی مهدی مهوعۆد بوون. له یهکهم ڕۆژهکانی شۆڕشدا، تاقمی شیت بوون به یهکهم باسکی دامهزرێنهری بنهمای دهسهڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێستای ئێران له پاڕێزگای کرماشان. هاندهر و پشتیوانی سهرهکی ئهمانه حوجهتیهی تاران بوو که به پشتیوانی پارهی ئاوهاوردوی بازاڕیه دهوڵهمهندهکانی تاران و تهورێز، پوشتهو پهرداخ دهکران. زۆری پێ نهچوو که ئهم گرۆپه بوون به خاوهنی چهندین باڵی لهشکری، سیاسی و فهرههنگی. باڵی لهشکری شیت گهورهترین نهخشی ههبوو له خهڵتان به خوین کردنی خهڵکی شاری پاوهدا. ههر له گهرمهی شهری پاوهدا بوو که گرۆپی شیت بارهدۆخیان به دهرفهت زانی و هۆرمزی گورجی بهیانی مامۆستای بهناوبانگی شاری کرماشانیان له گهڵ ده کهسی دیکه لهو شاره دهستگیر کرد. به هاتنی " ئاخۆندی حوجهتیهیی" سادقی خهڵخاڵی بۆ کوردستان، له ڕۆژی 28 ی گهلاوێژی ساڵی 1358 دا گورجی بهیانی و ده کهسی دیکه بوون به یهکهم قوربانی سیاسهتی شیعیسم و شیتیسم. تاوانێک که ئهوکات درایه پاڵ گورجی بهیانی و هاواڵهکانی، یارمهتی گهیاندن و هاوکاری له گهڵ دژهشۆڕش له کوردستان و بهتایبهتی شاری پاوه بوو. پاش سهرکوتکردنی خهڵکی پاوه و له ڕێگای گهڕانهوهدا بهرهو کرماشان، ماشینیکیان که پر بوو له شیتهکان له ههورازێک دهکهوێته خوارهوه که ههموویان دهکوژرێن. دهنگوی ئهوش ههبوو که ئهو ماشینه به ئهنقهست له لایان سهعید جهعفهریهوه ههڵدێراوه. هۆکارهکهشی دهبێ ناکۆکی نێوان دوو جۆر بیرکردنهوه له سهر کوشتاری خهڵکی پاوه بۆبێ. به گهڕانهوهی جهعفهری بۆ کرماشان، گهڵاڵهی دانانی شهوی دۆعا خوێندن دهستپێ دهکا و ههر ئهودهم یهکهم دهستهکانی گهڕۆکی به ناو " امربه معروف و نهی از منکر" دادهمهزرێ. بهمجۆره و به شیوهیهکی سازماندراو ژۆمارهیهکی زۆر له گهنجهکانیان به پڕوپاگهندهی بهرهو بهههشتی بهرین، له دهوری خۆیان کۆ دهکردهوه. لهو سهردهمهدا ئهشرهفی ئیسفههانیش به حۆکمی خۆمهینی ببوه ئیمام جۆمعهی کرماشان و ئاخۆند جهلیلیش نێردرایه شاری نهجهف. جێگای باسه که جهلیلی پیشتر تۆمهتی ئهوهی لهسهر بوو که هاوکاری ساواکی کردوه، ههربۆیه ڕهوانهی شاری نهجهف کرا. شهڕی کوردستان ههڵگیرسابوو و شیت پهیتا پهیتا گهنجهکانی شیعهی کۆ دهکردنهوه و سهرهڕای ئهوهی سازمانی دهدان، پوشته و پهرداختی دهکردن بۆ شهڕ. له نێو شاریش بهدهیان کهس له شؤڕشگێڕانی کورد له کرماشان له لایان ئهم تاقمهوه گیران و له نێو بردران. گیانبهخت کردو کهماڵی دهباغی ئهندامی چالاک و بهرپرسی کۆمیتهی حیزبی دێموکراتی کوردستان له کرماشان، یهک لهو شؤڕشگێڕانه بوو که له ساڵی 1559،1980 له لایان ئهم تاقمانهوه گیرا و ههر ئهو ساڵهش له سێداره درا. بێجگه لهوهش مهلاکانی تاران چهندین کهس له ههره دهمارگرژترین کهسهکانی خۆیان له مێزهربهسهر و بێ مێزهره، نارده کوردستان، بهتایبهت کرماشان. ههره گرێنگترینیان برێتی بوون له: ئهبوو شهریف پلاندانهری شهڕ. چهمران فهرماندی شهڕ. مهجید حهداد عادل برای غلامعهلی حهداد عادل سهرۆکی ئێستای مهجلسی ئێران، حاجی تاماسبی،حاجی بابایی، مۆحبی قۆمی، نمازی و زۆر کهسی دیکه. شهڕ به چهندین شیوه بهردهوام بوو. خهڵخاڵی لهو سهفهرهی که له کرماشانهوه بهرهو قهسری شێرین کردی، ژۆمارهیهکی زۆری له خهڵکی ناوچه له سێداره دان. به هاتنی حاجی تاماسبی وهک فهرماندهی ناوچهکانی کرندی خۆرئاوا، سهرپیڵی زههاو، گێڵانی خۆرئاوا، قهسری شیرین، سهلاسی باوهجانی، داڵههۆ و گۆران، کوشتاریکی عهلی ئاسای وهڕێ خست. بهشێک لهو گوندانهی که هێرشیان کرایه سهر و دانیشتوانهکهی قهڵاچۆ کران بریتین له: کفراوڕ و سهگان له ناوچهی سرهپیڵی زههاو و گێهڵانی خۆرئاوا، تهپانی و پشتماڵه له پشتهنگی زههاو، قۆچیباشی له بێوهنیژ، قهڵاباڕی و دنگی له بانداڵاهۆ، خوایار مهڵک له داڵاهۆ و زهرده له بانزهرده و زۆر شوێنی دیکه. ئاخۆند مۆحبی قۆمی ئیمان جۆمعهی سهرپیڵی زههاو و ئاخۆند نمازیش ببوو به پهرپرسی داداگاکانی شۆڕش. مهجید حهداد عادل برای غلامعلی حهداد عادل کرابووه ڕاویژکاری ئهمنیهتی پارێزگای کرماشان. ناوچهکه به گشتی ببوو به قهسابخانهیهکی بێ دهروهچ بۆ ڕمبازێنهکانی حوجهتیهکان و مهدی مهوعۆدیهکان. له پهیوهندی له گهڵ شهڕی داسهپاو له کوردستان دا، ههر له سهرهتای قۆناخی شهڕهوه بۆ فهرماندهکانی شهڕ دهرکهوتبوو که بۆ خۆیان شهڕی کوردستانیان پێ ناکرێ. شیت به سهرکردایهتی جهعفهری و به یاوهری چهمران کاتیک زانیان که ئهحمهدی مۆفتی زاده دژی خودموختاری و هێزهکانی کوردیه، له دانیشتنیکی نێوان فهرماندهکانی ئهودهمی شهڕدا، بابهتی پهیوهندی گرتن به مۆفتی زادهوه تاوتوێ دهکهن. ههر ئهودهم پهیوهندی به مۆفتی زادهوه دهکهن و دهرئهنجامی دهبێته دروستبونی پێشمهرگهی موسۆڵمان!. پهیرهوانی مۆفتیزاده به هاوکاری خانهکانی ناوچهی دیواندهره و سهقز گۆڕهپانی چالاکیهکانیان بهربڵاو دهکهنهوه و خهلیل مهلکی دهبێته ههڵسۆڕێنهری ئهو ئهرکه لهو ناوچانه. لهوسهروبهنده دا سۆپای ههوتی ڕۆژئاوای وڵات که بهشی زۆریان هاندراوهکانی ڕێگای بهههشت بوون دادهمهزرێ و به حوکمی موحهمهدی بروجردی له تارانهوه، سهعید جهعفهری بهرپرسی ههموو شیتهکان دهبێته یهکهم فهرماندهی ئهو سۆپایه له ڕۆژههڵاتی کوردستان. نابێ له بیرمان بچێ که تاقمی شیت له گهمارودانی پادگانی سنهدا دهوری بهرچاویان گێڕاوه. به دهرچوونی فهرمانی خهزا به دژی خهڵکی کوردستان له لایان خومهینیهوه، خهزا گێڕانی گهنجی شیعه به جلوبهرگی تایبهتی لهشکری و ناوچاوانی داپێچراو به پارچهی ڕهش و سهوز، که ڕێبوارانی مهدی و حوسهینیان پێوه نووسرابوو، به بهربڵاوی دهست پێ داکا. بێجگه لهوهش به پێشنیاری شیتهکان، یهکهم تاقمی خۆشکانی زهینهب( خواهران زینب) پیکهاتو له کچانی شیعه له کرماشان دادهمهزرێ که بهشێکیان دهبنه سهربازانی ونناوی مهدی و ئهرکی سیخۆری بۆ شیت و سۆپا وهئهستۆ دهگرن و له تیمارکردنی بریندارهکانی شهڕی کوردستانیش دا بهشدار دهبن. له سهرهتای ئهم قۆناخهدا پێشمهرگهی موسۆڵمانی مۆفتی زاده به پشتیوانی ڕێژیم و هاوکاری تاقمهکانی لهشکری و فهرههنگی سیاسی شیت، شهڕی براکوژیان له کوردستان گهیانده لوتکه. بێجگه لهوانهش گرۆپیک له باڵی لهشکری شیت به هاوکاری مۆفتیزاده نێردرایه شاری مههاباد. کاری ئهم گرۆپه ناسینهوهی بهرههڵهستکاران بهتایبهت دێموکرات، دانانی دووبهرهکی، ئاماده کردنی کاتی لهبار بۆ سهرکوتی بهپلان، نانهوهی ڕایهڵکهی سیخوڕی و دروستکردنی گرۆپهکانی چهکدار به هاوکاری سهرۆک عهشیرهکان و ئاغاکان، .. . شیت که پارهی به لێژاویان له لایان حوجهتیه و بازاڕیه دهوڵهمهندهکان و ئیمام جۆمعهکانهوه پێ دهگهیی، له بوارهکانی سیاسی، لهشکری و فهرههنگیهوه زۆر گهشهی کرد. سهرکهوتنی گهورهی شیت له شهڕی کوردستان دا کاتێک دهستهبهر بوو که پێشمهرگهکانی موسۆڵمانی مۆفتیزاده ببوونه چاوساق و قهڵخانی گیانی جهعفهری و لهشکرهکهی، واته سۆپای ههوتهمی ڕۆژئاوای وڵات. بهرلهوهی شهڕی ئێران- عێراق دهست پێ بکا، شیت ئیتر وهک گرۆپ نهمابوو و ههموو دهسهڵاتهکانی بهتایبهت له پارێزگای کرماشان بۆ خۆی دهستهبهر کردبوو. بێجگه لهوهش شیت پهلوپۆی هاویشتبوو بۆ پارێزگاکانی ورمێ، ئیلام و سنه. له ساڵی 1360 و کاتێک که دهرگای زانستگهکان داخرنا، گۆڕهپانی رمبازێنی بهشی سیاسی فهرههنگی شیت بهرتهسک بوهۆه و ههر ئهم هۆکارهش بو به هۆی ئهوه که شیت به ههموو پیکهاتهکانیهوه خۆی بخزێنێته نێو کۆمیتهکان، دادگاکانی شۆڕش و سۆپای پاسداران و،.. .
بهندیخانهی کرماشان بڕابووه بهر نوریان و حهسهن دێزڵ و ڕۆستهمی و ئهم کهسانه ببوونه ئهشکهنجهکهرهکانی ئهم بهدیخانهیه. ههربۆیهشه ههرچی رۆڵهی دیموکرات و کۆمهڵه سهری له زیندانی دێزڵ ئاوای کرماشانهوه دهردێنا، ڕزگار بوونی ئاسان نهبوو. چوونکه ههروهک لهسهرهوه ئاماژهی پێ دراوه، دۆژمنی سهرهکی ئهوان ئهم دوو حیزبه بوو. کۆمیهکان و سۆپا بهدهست ئهشک تهڵخ، حهسهن جههانگیری، سامت، کهرهمعهلی، سهیدزاده، سادق کهرهم، عزهتوڵا، مالکی و حاجیزادهکانهوه بوو. بهڵام مهلاکانی تاران چاوی دیتنی ئهو تهرکیب و سازماندههیهیان نهبوو زۆربهی پۆسته گرینگهکانیان گێڕاوه بۆ ههناردهکانی تاران که بهشێکیان پێکهاتبوون له: ئهشرهفی ئیسفههانی، مهجیدی حهدادی عادڵ، ئهبوشهریف، چهمران، موحبی قۆمی، نمازی، حاجی تاماسبی، حاجی بابایی و دهیان حاجی و مهلای دیکه. لهم قۆناخه دا جۆرێک له بهربهرهکانێ له نیوان خۆماڵیهکان و نێردراوهکانهوه دهستی پیکردبوو. به دهستپێکردنی شهڕی نێوان ئێران و عێراق و داگیرکرانی شاری قهسرێ شیرین له لایان لهشکری عێراقهوه، گرۆپی "میثم تمار" به سهرکردایهتی حهسهن جیهانگیری چوونه کرماشان و له گهڵ شیت و حوجهتیه به ڕێبهری جهعفهری و سامت، بهرهیهکی ناڕهسمیان پیک هینا، که مهبهستی سهرهکیان شهڕ دژی هێزهکانی نهیار، بهتایبهت دێموکرات و کۆمهڵه بوو. لێرهش شهڕ خێریکی دیکهی بۆ مهلاکانی تاران بهدواوه بوو. ئهوان زۆر ژیرانه بهشی ههرهزۆری شیتهکانیان خهریک کرد به شهڕی کوردستان و عێراقهوه و بۆ خۆیان بوون به خاوهنماڵ. مهجیدی حهدادی عادل برای غۆڵامعهلی حهداد عادڵ، که ڕاوێژکاری (مشاور) ئهمنیهتی پارێزگا بوو، له هێنانی مۆرهکانی هاورده له تارانهوه و پشتیوانی کردنیان رۆڵێکی بهرچاوی ههبوو. ، سهیدزاده کرابووه بهرپرسی گشتی پهروهردهو فێرکردنی کرماشان که پاشان بو به نوێنهری مهجلیس و له ڕاستیدا له دهسهڵاتی ناوچه دوور خرایهوه و دوایش کوژرا. سامته شهل کرا به پاڕێزگاری زهنجان و دواتر کرا به ڕهئیسی دۆخانیاتی تاران که به دزیهکی چهند میلیونیهوه گیرا. بهڵام ههرچوون بو له کرماشان دوریان خستهوه. لهم قۆناخهدا شیت پهلوپۆی هاویشته پارێزگای ئیلام و لهوێش ڕهشهکوژی و کوشت و بڕ چووه قۆناخێکی نویهوه. ههرئهودهم له ساڵی 1360، کهسێک به ناوی داریوشی ڕیزهوهندی که یهکهێک له مۆره ههره بهرچاوهکانی مۆجاهدینی خهڵک بوو و له لایان ئهم گرۆپانهوه دهستبهسهر کرا. ناوبراو تۆبهی کرد و دواتر له بهندیخانه ئازاد کرا و بو به فهرماندهری گرۆپی شکار و ڕاودۆنان له پارێزگاکانی کرماشان، سنه و ئیلام. بهسهرنجدان بهوهی که بهشێکی بهرچاو له بهرههڵهستکارانی بهچهپ و ڕاست و دیموکرات و کۆمهڵهوه دهناسی، ڕۆڵێکی بهرچاوی له قهلهملارکردنی ئهوان دا گێڕا. به دوای ئهوهدا بنکهی ئهنجومهنی لاوانی موسۆڵمانی مۆجاهیدینی خهڵک له شاری ئیلام کرا به ناوهندی فهرههنگی سۆپای پاسداران، که نهخشێکی داپڵۆسێنهری له به مهکتهبی کردنی گهنجانی شاردا ههبوو. بێجگه لهوهش بنکهی دادگای شۆڕشی ئیسلامی شاری ئیلام کرا به ناوهندی کۆکردنهوهی شیتهکانی حجهتیهیی به سهرپههرستی" ڕهوشهن، عهلی ئازاد و تهعمیرکار. بهمجۆره" شیت، حۆجهتیهی مهدوی و میثم تمار"،به پشتیوانی مهلاکانی تاران، بازاڕیهکان و ئیمام جومعهکان، ڕۆڵی سهرهکیان گێڕا له سهرکوتی خهڵکی ڕۆژههڵاتی کوردستان. بهوجۆرهی که له سهرهوه ئاماژهی پێ دراوه، به هاتنی مۆره ناردراوهکان له تارانهوه و به دهستپێکردنی شهڕی نێوانی دوو وڵاتی ئێران و عێراق، پاکانهحیسابی ئهم تاقمانه لهگهڵ یهکتر دهستی پیکرد، که له ڕاستی دا له تارانهوه ڕێبهری دهکرا. جوانم له بیر نیه چ ڕۆژیک، بهڵام سهعید جهعفهری که به حوکمێکی موحهمهدی بروجردی ببوه فهرماندهی سۆپای ههوتم له کوردستان، به حوکمیکی مهدی هاشمی، ئهو پۆستهی لێ ئهستێدراوه. که دواتر ههر ئهو پاکانه حیسابانه بۆ به هۆی ئهوهی که سۆپا گهڵاڵهی تاوانیکی بۆ مهدی هاشمی یار و نیزیکی خۆمهینی داڕژاند و ئهوهش بوو که له ساڵی 1365 له زیندانی ئووین له سێداره درا. لهم پاکانه حیسابانهدا و له ساڵی 1362 که هێشتا وهزارهتی ئیتلاعات به فهرمی دانهمزرابوو، سهعید جهعفهری، مهجید حهداد عادل ، سهیدزاده، نمازی، ڕیزهوهندی و زۆری دیکهیان که گرینگترین مۆرهی ئهم تاقمانه بوون، لهێره و لهوێ کوژران. سهیریش لهوهدا بوو که ههر ههموویان به ڕواڵهت له پیکدادانی ماشیندا لهنێو چوون. له حاڵێکدا ڕای خهڵک لهسهر ئهوانه به جۆرێکی دیکه بوو. به دروست بوونی وهزارهتی ئیتلاعات له ساڵی 1362 دا، ژۆمارهیهک له شیتهکان، حوجهتیهیهکان و میثم تماریهکان که پشتیوانی بێئهملاوئهولای بهشێک له سۆپای پاسدارانیان له پشت بوو، بوونه ئهندام و مۆچهخۆری ئهو وهزاته و کوشتوبڕیان به شیوهیهکی نوێ دهستپێ کردهوه. تاقمهکانی شیت، میثم تمار و حوجهتیهی مههدهوی که ههموویان له ژێر چهتری ئایدیولۆژی ئایینی ئیسلامی شیعی و مهدی مهوعۆد دا چالاکیان دهنواند، توانیان به کهڵک وهرگرتن له ههستی ئایینی خهڵک، به زهبری چهقۆ، شمشێر، قهمه و پاشانیش چهک، ببنه ئهکتهرهکانی سهرهکی گۆڕهپانی سیاسی کۆمهڵایهتی و لهشکری له ڕۆژههڵاتی کوردستان دا. ئایدیولۆژی و تیۆری ئهوان که تیکهڵێک بو له شیئیسم و شیتیسم ئایینی، له ڕاستی دا پلانیک بو که له تارانهوه و له لایان مهلاکانهوه داڕژابوو. ئهرکی ئهم تاقمانه به گشتی بریتی بوون له: دامرکاندن و سهرکوت کردنی بزوتنهوهی خهڵکی کوردستان له بهشی ڕۆژههڵات، تهفروتونا کردنی هێزهکانی دیکهی بهرههڵهستکار له کوردستان، دابهزاندنی یاساکانی ئیسلامی شیعی و تیئوریزه و پراکتیزه کردنی به کردوهی. ئایدیلۆژی ئهمانهش ههروهک هی خودی سیستمی کۆماری ئیسلامی، شیئیسمی فاشیستی تیکهڵ به شیتیسمی پاوانخۆازی بوو که دژی ههرچهشنه بیروباوهڕێکی ئازادیخۆازانه بوو.
لهم بهشهدا تا ڕادهیهک ڕوونمان کردوه که ئهم تاقمانه به یاوهری و هاوکاری مۆفتیزاده و پێشمهرگهی موسۆڵمانهوه ههرکام به ئایدیولۆژیای تایبهتی خۆیانهوه، چ ڕۆڵیکیان له قهڵاچۆ کردنی خهڵکی رۆژههڵاتی کوردستان گێڕاوه. ڕووداوێکی خویناوی که دهبێ کوردی ڕوژههڵات به گشتی و ڕێکخراوهکانی سیاسی بهتایبهتی، ئهزموونی لێ وهربگرێ.
دریژهی ههیه
ئێقباڵ سهفهری
بهشی یهکهم: " شورای یاوری تهیدستان" ( شیت )،حجتیه مهدوی و میثم تمار چۆن دروست بوون، له کێ پیکهاتبوون و ئهرکهکانیان چ بوون؟.
ئهلف: " شیت" کورتکراوهی ڕێکخراوی " شورای یاوری تهیدستان"ه، که یهکیک له دامهزراوهکانی سهربه بنکهی مهدی مهوعۆد بوو. ئهم تاقمه له کۆتایی ساڵی 1356 و به ڕێبهری سهید موحهمهد سعید جهعفهری له شاری کرماشان دامهزرا. جهعفهری له ساڵی 1331 له شاری قهسری شیرین له دایک بووه. باوکی مۆچهخوهری گومرک له شارۆچکهی خهسرهوی بوو. ههروهک به ناوهکهیهوه دیاره ئهو موسۆڵمانی شیعهیه و ههموو گرۆپهکهشی شیعه بوون. جهعفهری دیپلۆمی ڕیازی ههبو و کتێبخانهیهکی له شاری کرماشان ههبوو. ئهگهر چی ئهو زۆر مهکتهبی و موسۆڵمانیکی دهمارگرژ بوو، بهڵام به هۆی کتێبخانهکهیهوه هاوڕێ و هاوگهپی چهپهکان، بهتایبهت چریکه فیدایهکان و تۆدهیهکان بوو. بهڵام له ههمان کاتدا دۆژمنی سوێند خواردوی حیزبی دێموکراتی کوردستان و کۆمهڵه بوو. گرۆپی شیت بهپشتیوانی بێ ئهملاوئهولای بازاریان، دهوڵهمهندهکان و مهلاکان له تاران، تهورێز و کرماشان دروست ببوو. ئهو کات ئاخۆند جهلیلی ئیمام جۆمعهو بهرپرسی حهوزهی علمیهی کرماشان بوو. بهڵام چوونکه دهنگوی ئهوهی لهسهر بوو که هاوکاری ساواکه، زۆر پرسی پێ نهدهکرا.
ب: "حجتیه مهدوی"، ئهم گرۆپه پێوهندیهکی قووڵی له گهڵ " شیت" لهشاری کرماشان ههبوو. ئهم حۆجهتیهیه له لایان ههموو مهلاکانی ئێرانهوه پشتیوانی دهکرا. بهرپرسی گرۆپی "حجتیه مهدوی" له کرماشان دهبیریک بو به ناوی " صامت" که به سامته شهل ناوبانگی دهرکردبوو. گرۆپهکانی شیت و حۆجهتیهی مهدوی پیکهوه هاوبیروباوهڕ و هاوتهدبیر بوون و ههموو ههڵسوکهوتهکانیان به هاوئاههنگی له گهڵ یهکتر ڕێک دهخست.
ت: "میثم تمار"، بێجگه له شیت و حۆجهتیهی مهدوی له شاری کرماشان، تاقمێکی دیکهی هاوتهرتیبی ئهم گرۆپه به ناوی " میثم تمار" له شاری قسری شیرین پێک هاتبوو. حهسهن جههانگیری بهرپرسی ئهم تاقمه بوو که له شاری سرهپێڵی زههاویش ئهندامیان ههبوو و دهستیان باش دهڕۆیشت. نێوان ئهم سێ گرۆپه هێنده کۆک بوو که به هاستهم لێک جوێ دهکرانهوه. له ڕاستی دا گرۆپهکانی" شیت، حجتیهی مهدوی و میثم تمار" ، به سهرکردایهتی سهعید جهعفهری، سامته شهل و حهسهن جیهانگیری، ههم ڕێکخهر و ههم تێکدهری تهواوی میتینگهکانی شارهکانی پارێزگای کرماشان بوون. ڕێکخهر بوون بۆ داردهست و قوڵهچۆماخهکانی خۆیان، تێکدهر بوون بۆ ماباقی هێزهکانی دیکهی گۆڕهپانی سیاسی کۆمهڵایهتی ئهودهم. تێڕوانین و بیرکردنهوهی ئهم سێ تاقمه،" شیت، حجتیه مهدوی و میثم تمار"، له سهر هێزهکانی چهپ و ڕاست وهک یهک بوو. بهڵام دژایهتیان لهگهڵ دیموکرات و کۆمهڵه زۆر زیاتر لهو هێزهکانی دیکه بوو.
مۆره سهرهکیهکانی گرۆپهکانی" شیت، حۆجهتیهی مهدوی و میثم تمار"، پێکهاتبوون لهم کهسانه:
سعید جعفری، اشک تلخ، سیدزاده، حسن دێزڵ، نوریان، ڕستم خانی، سادق کرم، عزتولا، صامت شهل، کهرمعلی، بهروز همتی، خهلیل کهرهم، حاجیزاده، مالکیان، حهسهن جیهانگیری، مصطفی، علی و مهدی پاکنژاد، ئازهربون،علیمیر کهرهمی، کازم احمدیپۆڕ،مورتضی پۆڕاحمدی، خیرالله اسکندهری، رضا مالکی، محمد کلبعهلی، مصی عهبدی، ئهمینی، یدلا پهڵاش، برایم کچل، داریوش ریزهوهندی،.. .
سهرهتای دهستپێکردنی کاری ئهم تاقمانه دهگهڕێتهوه بۆ ساڵی 1356، که به کوشتن و لهنێوبردنی بههایهکان، یههودیهکان و ئاڵکۆهوڵ فروشیهکان دهستی پیکرد. ئاگردانی سینماکان و ئهو جێگایانهی که ئهوان به بنکهی فهساد ناویان دهبرد، هێرشکردنهسهر ئافرهتانی بێ سهرپوش، تێکدانی کۆر و کۆبوونهوهی هێزهکانی چهپ و دێموکرات ئهرکی پێش شۆڕشی ئهم تاقمانه بوو. ئهم گرۆپانه به گشتی سهر به ڕێڕهوانی مهدی مهوعۆد بوون. له یهکهم ڕۆژهکانی شۆڕشدا، تاقمی شیت بوون به یهکهم باسکی دامهزرێنهری بنهمای دهسهڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێستای ئێران له پاڕێزگای کرماشان. هاندهر و پشتیوانی سهرهکی ئهمانه حوجهتیهی تاران بوو که به پشتیوانی پارهی ئاوهاوردوی بازاڕیه دهوڵهمهندهکانی تاران و تهورێز، پوشتهو پهرداخ دهکران. زۆری پێ نهچوو که ئهم گرۆپه بوون به خاوهنی چهندین باڵی لهشکری، سیاسی و فهرههنگی. باڵی لهشکری شیت گهورهترین نهخشی ههبوو له خهڵتان به خوین کردنی خهڵکی شاری پاوهدا. ههر له گهرمهی شهری پاوهدا بوو که گرۆپی شیت بارهدۆخیان به دهرفهت زانی و هۆرمزی گورجی بهیانی مامۆستای بهناوبانگی شاری کرماشانیان له گهڵ ده کهسی دیکه لهو شاره دهستگیر کرد. به هاتنی " ئاخۆندی حوجهتیهیی" سادقی خهڵخاڵی بۆ کوردستان، له ڕۆژی 28 ی گهلاوێژی ساڵی 1358 دا گورجی بهیانی و ده کهسی دیکه بوون به یهکهم قوربانی سیاسهتی شیعیسم و شیتیسم. تاوانێک که ئهوکات درایه پاڵ گورجی بهیانی و هاواڵهکانی، یارمهتی گهیاندن و هاوکاری له گهڵ دژهشۆڕش له کوردستان و بهتایبهتی شاری پاوه بوو. پاش سهرکوتکردنی خهڵکی پاوه و له ڕێگای گهڕانهوهدا بهرهو کرماشان، ماشینیکیان که پر بوو له شیتهکان له ههورازێک دهکهوێته خوارهوه که ههموویان دهکوژرێن. دهنگوی ئهوش ههبوو که ئهو ماشینه به ئهنقهست له لایان سهعید جهعفهریهوه ههڵدێراوه. هۆکارهکهشی دهبێ ناکۆکی نێوان دوو جۆر بیرکردنهوه له سهر کوشتاری خهڵکی پاوه بۆبێ. به گهڕانهوهی جهعفهری بۆ کرماشان، گهڵاڵهی دانانی شهوی دۆعا خوێندن دهستپێ دهکا و ههر ئهودهم یهکهم دهستهکانی گهڕۆکی به ناو " امربه معروف و نهی از منکر" دادهمهزرێ. بهمجۆره و به شیوهیهکی سازماندراو ژۆمارهیهکی زۆر له گهنجهکانیان به پڕوپاگهندهی بهرهو بهههشتی بهرین، له دهوری خۆیان کۆ دهکردهوه. لهو سهردهمهدا ئهشرهفی ئیسفههانیش به حۆکمی خۆمهینی ببوه ئیمام جۆمعهی کرماشان و ئاخۆند جهلیلیش نێردرایه شاری نهجهف. جێگای باسه که جهلیلی پیشتر تۆمهتی ئهوهی لهسهر بوو که هاوکاری ساواکی کردوه، ههربۆیه ڕهوانهی شاری نهجهف کرا. شهڕی کوردستان ههڵگیرسابوو و شیت پهیتا پهیتا گهنجهکانی شیعهی کۆ دهکردنهوه و سهرهڕای ئهوهی سازمانی دهدان، پوشته و پهرداختی دهکردن بۆ شهڕ. له نێو شاریش بهدهیان کهس له شؤڕشگێڕانی کورد له کرماشان له لایان ئهم تاقمهوه گیران و له نێو بردران. گیانبهخت کردو کهماڵی دهباغی ئهندامی چالاک و بهرپرسی کۆمیتهی حیزبی دێموکراتی کوردستان له کرماشان، یهک لهو شؤڕشگێڕانه بوو که له ساڵی 1559،1980 له لایان ئهم تاقمانهوه گیرا و ههر ئهو ساڵهش له سێداره درا. بێجگه لهوهش مهلاکانی تاران چهندین کهس له ههره دهمارگرژترین کهسهکانی خۆیان له مێزهربهسهر و بێ مێزهره، نارده کوردستان، بهتایبهت کرماشان. ههره گرێنگترینیان برێتی بوون له: ئهبوو شهریف پلاندانهری شهڕ. چهمران فهرماندی شهڕ. مهجید حهداد عادل برای غلامعهلی حهداد عادل سهرۆکی ئێستای مهجلسی ئێران، حاجی تاماسبی،حاجی بابایی، مۆحبی قۆمی، نمازی و زۆر کهسی دیکه. شهڕ به چهندین شیوه بهردهوام بوو. خهڵخاڵی لهو سهفهرهی که له کرماشانهوه بهرهو قهسری شێرین کردی، ژۆمارهیهکی زۆری له خهڵکی ناوچه له سێداره دان. به هاتنی حاجی تاماسبی وهک فهرماندهی ناوچهکانی کرندی خۆرئاوا، سهرپیڵی زههاو، گێڵانی خۆرئاوا، قهسری شیرین، سهلاسی باوهجانی، داڵههۆ و گۆران، کوشتاریکی عهلی ئاسای وهڕێ خست. بهشێک لهو گوندانهی که هێرشیان کرایه سهر و دانیشتوانهکهی قهڵاچۆ کران بریتین له: کفراوڕ و سهگان له ناوچهی سرهپیڵی زههاو و گێهڵانی خۆرئاوا، تهپانی و پشتماڵه له پشتهنگی زههاو، قۆچیباشی له بێوهنیژ، قهڵاباڕی و دنگی له بانداڵاهۆ، خوایار مهڵک له داڵاهۆ و زهرده له بانزهرده و زۆر شوێنی دیکه. ئاخۆند مۆحبی قۆمی ئیمان جۆمعهی سهرپیڵی زههاو و ئاخۆند نمازیش ببوو به پهرپرسی داداگاکانی شۆڕش. مهجید حهداد عادل برای غلامعلی حهداد عادل کرابووه ڕاویژکاری ئهمنیهتی پارێزگای کرماشان. ناوچهکه به گشتی ببوو به قهسابخانهیهکی بێ دهروهچ بۆ ڕمبازێنهکانی حوجهتیهکان و مهدی مهوعۆدیهکان. له پهیوهندی له گهڵ شهڕی داسهپاو له کوردستان دا، ههر له سهرهتای قۆناخی شهڕهوه بۆ فهرماندهکانی شهڕ دهرکهوتبوو که بۆ خۆیان شهڕی کوردستانیان پێ ناکرێ. شیت به سهرکردایهتی جهعفهری و به یاوهری چهمران کاتیک زانیان که ئهحمهدی مۆفتی زاده دژی خودموختاری و هێزهکانی کوردیه، له دانیشتنیکی نێوان فهرماندهکانی ئهودهمی شهڕدا، بابهتی پهیوهندی گرتن به مۆفتی زادهوه تاوتوێ دهکهن. ههر ئهودهم پهیوهندی به مۆفتی زادهوه دهکهن و دهرئهنجامی دهبێته دروستبونی پێشمهرگهی موسۆڵمان!. پهیرهوانی مۆفتیزاده به هاوکاری خانهکانی ناوچهی دیواندهره و سهقز گۆڕهپانی چالاکیهکانیان بهربڵاو دهکهنهوه و خهلیل مهلکی دهبێته ههڵسۆڕێنهری ئهو ئهرکه لهو ناوچانه. لهوسهروبهنده دا سۆپای ههوتی ڕۆژئاوای وڵات که بهشی زۆریان هاندراوهکانی ڕێگای بهههشت بوون دادهمهزرێ و به حوکمی موحهمهدی بروجردی له تارانهوه، سهعید جهعفهری بهرپرسی ههموو شیتهکان دهبێته یهکهم فهرماندهی ئهو سۆپایه له ڕۆژههڵاتی کوردستان. نابێ له بیرمان بچێ که تاقمی شیت له گهمارودانی پادگانی سنهدا دهوری بهرچاویان گێڕاوه. به دهرچوونی فهرمانی خهزا به دژی خهڵکی کوردستان له لایان خومهینیهوه، خهزا گێڕانی گهنجی شیعه به جلوبهرگی تایبهتی لهشکری و ناوچاوانی داپێچراو به پارچهی ڕهش و سهوز، که ڕێبوارانی مهدی و حوسهینیان پێوه نووسرابوو، به بهربڵاوی دهست پێ داکا. بێجگه لهوهش به پێشنیاری شیتهکان، یهکهم تاقمی خۆشکانی زهینهب( خواهران زینب) پیکهاتو له کچانی شیعه له کرماشان دادهمهزرێ که بهشێکیان دهبنه سهربازانی ونناوی مهدی و ئهرکی سیخۆری بۆ شیت و سۆپا وهئهستۆ دهگرن و له تیمارکردنی بریندارهکانی شهڕی کوردستانیش دا بهشدار دهبن. له سهرهتای ئهم قۆناخهدا پێشمهرگهی موسۆڵمانی مۆفتی زاده به پشتیوانی ڕێژیم و هاوکاری تاقمهکانی لهشکری و فهرههنگی سیاسی شیت، شهڕی براکوژیان له کوردستان گهیانده لوتکه. بێجگه لهوانهش گرۆپیک له باڵی لهشکری شیت به هاوکاری مۆفتیزاده نێردرایه شاری مههاباد. کاری ئهم گرۆپه ناسینهوهی بهرههڵهستکاران بهتایبهت دێموکرات، دانانی دووبهرهکی، ئاماده کردنی کاتی لهبار بۆ سهرکوتی بهپلان، نانهوهی ڕایهڵکهی سیخوڕی و دروستکردنی گرۆپهکانی چهکدار به هاوکاری سهرۆک عهشیرهکان و ئاغاکان، .. . شیت که پارهی به لێژاویان له لایان حوجهتیه و بازاڕیه دهوڵهمهندهکان و ئیمام جۆمعهکانهوه پێ دهگهیی، له بوارهکانی سیاسی، لهشکری و فهرههنگیهوه زۆر گهشهی کرد. سهرکهوتنی گهورهی شیت له شهڕی کوردستان دا کاتێک دهستهبهر بوو که پێشمهرگهکانی موسۆڵمانی مۆفتیزاده ببوونه چاوساق و قهڵخانی گیانی جهعفهری و لهشکرهکهی، واته سۆپای ههوتهمی ڕۆژئاوای وڵات. بهرلهوهی شهڕی ئێران- عێراق دهست پێ بکا، شیت ئیتر وهک گرۆپ نهمابوو و ههموو دهسهڵاتهکانی بهتایبهت له پارێزگای کرماشان بۆ خۆی دهستهبهر کردبوو. بێجگه لهوهش شیت پهلوپۆی هاویشتبوو بۆ پارێزگاکانی ورمێ، ئیلام و سنه. له ساڵی 1360 و کاتێک که دهرگای زانستگهکان داخرنا، گۆڕهپانی رمبازێنی بهشی سیاسی فهرههنگی شیت بهرتهسک بوهۆه و ههر ئهم هۆکارهش بو به هۆی ئهوه که شیت به ههموو پیکهاتهکانیهوه خۆی بخزێنێته نێو کۆمیتهکان، دادگاکانی شۆڕش و سۆپای پاسداران و،.. .
بهندیخانهی کرماشان بڕابووه بهر نوریان و حهسهن دێزڵ و ڕۆستهمی و ئهم کهسانه ببوونه ئهشکهنجهکهرهکانی ئهم بهدیخانهیه. ههربۆیهشه ههرچی رۆڵهی دیموکرات و کۆمهڵه سهری له زیندانی دێزڵ ئاوای کرماشانهوه دهردێنا، ڕزگار بوونی ئاسان نهبوو. چوونکه ههروهک لهسهرهوه ئاماژهی پێ دراوه، دۆژمنی سهرهکی ئهوان ئهم دوو حیزبه بوو. کۆمیهکان و سۆپا بهدهست ئهشک تهڵخ، حهسهن جههانگیری، سامت، کهرهمعهلی، سهیدزاده، سادق کهرهم، عزهتوڵا، مالکی و حاجیزادهکانهوه بوو. بهڵام مهلاکانی تاران چاوی دیتنی ئهو تهرکیب و سازماندههیهیان نهبوو زۆربهی پۆسته گرینگهکانیان گێڕاوه بۆ ههناردهکانی تاران که بهشێکیان پێکهاتبوون له: ئهشرهفی ئیسفههانی، مهجیدی حهدادی عادڵ، ئهبوشهریف، چهمران، موحبی قۆمی، نمازی، حاجی تاماسبی، حاجی بابایی و دهیان حاجی و مهلای دیکه. لهم قۆناخه دا جۆرێک له بهربهرهکانێ له نیوان خۆماڵیهکان و نێردراوهکانهوه دهستی پیکردبوو. به دهستپێکردنی شهڕی نێوان ئێران و عێراق و داگیرکرانی شاری قهسرێ شیرین له لایان لهشکری عێراقهوه، گرۆپی "میثم تمار" به سهرکردایهتی حهسهن جیهانگیری چوونه کرماشان و له گهڵ شیت و حوجهتیه به ڕێبهری جهعفهری و سامت، بهرهیهکی ناڕهسمیان پیک هینا، که مهبهستی سهرهکیان شهڕ دژی هێزهکانی نهیار، بهتایبهت دێموکرات و کۆمهڵه بوو. لێرهش شهڕ خێریکی دیکهی بۆ مهلاکانی تاران بهدواوه بوو. ئهوان زۆر ژیرانه بهشی ههرهزۆری شیتهکانیان خهریک کرد به شهڕی کوردستان و عێراقهوه و بۆ خۆیان بوون به خاوهنماڵ. مهجیدی حهدادی عادل برای غۆڵامعهلی حهداد عادڵ، که ڕاوێژکاری (مشاور) ئهمنیهتی پارێزگا بوو، له هێنانی مۆرهکانی هاورده له تارانهوه و پشتیوانی کردنیان رۆڵێکی بهرچاوی ههبوو. ، سهیدزاده کرابووه بهرپرسی گشتی پهروهردهو فێرکردنی کرماشان که پاشان بو به نوێنهری مهجلیس و له ڕاستیدا له دهسهڵاتی ناوچه دوور خرایهوه و دوایش کوژرا. سامته شهل کرا به پاڕێزگاری زهنجان و دواتر کرا به ڕهئیسی دۆخانیاتی تاران که به دزیهکی چهند میلیونیهوه گیرا. بهڵام ههرچوون بو له کرماشان دوریان خستهوه. لهم قۆناخهدا شیت پهلوپۆی هاویشته پارێزگای ئیلام و لهوێش ڕهشهکوژی و کوشت و بڕ چووه قۆناخێکی نویهوه. ههرئهودهم له ساڵی 1360، کهسێک به ناوی داریوشی ڕیزهوهندی که یهکهێک له مۆره ههره بهرچاوهکانی مۆجاهدینی خهڵک بوو و له لایان ئهم گرۆپانهوه دهستبهسهر کرا. ناوبراو تۆبهی کرد و دواتر له بهندیخانه ئازاد کرا و بو به فهرماندهری گرۆپی شکار و ڕاودۆنان له پارێزگاکانی کرماشان، سنه و ئیلام. بهسهرنجدان بهوهی که بهشێکی بهرچاو له بهرههڵهستکارانی بهچهپ و ڕاست و دیموکرات و کۆمهڵهوه دهناسی، ڕۆڵێکی بهرچاوی له قهلهملارکردنی ئهوان دا گێڕا. به دوای ئهوهدا بنکهی ئهنجومهنی لاوانی موسۆڵمانی مۆجاهیدینی خهڵک له شاری ئیلام کرا به ناوهندی فهرههنگی سۆپای پاسداران، که نهخشێکی داپڵۆسێنهری له به مهکتهبی کردنی گهنجانی شاردا ههبوو. بێجگه لهوهش بنکهی دادگای شۆڕشی ئیسلامی شاری ئیلام کرا به ناوهندی کۆکردنهوهی شیتهکانی حجهتیهیی به سهرپههرستی" ڕهوشهن، عهلی ئازاد و تهعمیرکار. بهمجۆره" شیت، حۆجهتیهی مهدوی و میثم تمار"،به پشتیوانی مهلاکانی تاران، بازاڕیهکان و ئیمام جومعهکان، ڕۆڵی سهرهکیان گێڕا له سهرکوتی خهڵکی ڕۆژههڵاتی کوردستان. بهوجۆرهی که له سهرهوه ئاماژهی پێ دراوه، به هاتنی مۆره ناردراوهکان له تارانهوه و به دهستپێکردنی شهڕی نێوانی دوو وڵاتی ئێران و عێراق، پاکانهحیسابی ئهم تاقمانه لهگهڵ یهکتر دهستی پیکرد، که له ڕاستی دا له تارانهوه ڕێبهری دهکرا. جوانم له بیر نیه چ ڕۆژیک، بهڵام سهعید جهعفهری که به حوکمێکی موحهمهدی بروجردی ببوه فهرماندهی سۆپای ههوتم له کوردستان، به حوکمیکی مهدی هاشمی، ئهو پۆستهی لێ ئهستێدراوه. که دواتر ههر ئهو پاکانه حیسابانه بۆ به هۆی ئهوهی که سۆپا گهڵاڵهی تاوانیکی بۆ مهدی هاشمی یار و نیزیکی خۆمهینی داڕژاند و ئهوهش بوو که له ساڵی 1365 له زیندانی ئووین له سێداره درا. لهم پاکانه حیسابانهدا و له ساڵی 1362 که هێشتا وهزارهتی ئیتلاعات به فهرمی دانهمزرابوو، سهعید جهعفهری، مهجید حهداد عادل ، سهیدزاده، نمازی، ڕیزهوهندی و زۆری دیکهیان که گرینگترین مۆرهی ئهم تاقمانه بوون، لهێره و لهوێ کوژران. سهیریش لهوهدا بوو که ههر ههموویان به ڕواڵهت له پیکدادانی ماشیندا لهنێو چوون. له حاڵێکدا ڕای خهڵک لهسهر ئهوانه به جۆرێکی دیکه بوو. به دروست بوونی وهزارهتی ئیتلاعات له ساڵی 1362 دا، ژۆمارهیهک له شیتهکان، حوجهتیهیهکان و میثم تماریهکان که پشتیوانی بێئهملاوئهولای بهشێک له سۆپای پاسدارانیان له پشت بوو، بوونه ئهندام و مۆچهخۆری ئهو وهزاته و کوشتوبڕیان به شیوهیهکی نوێ دهستپێ کردهوه. تاقمهکانی شیت، میثم تمار و حوجهتیهی مههدهوی که ههموویان له ژێر چهتری ئایدیولۆژی ئایینی ئیسلامی شیعی و مهدی مهوعۆد دا چالاکیان دهنواند، توانیان به کهڵک وهرگرتن له ههستی ئایینی خهڵک، به زهبری چهقۆ، شمشێر، قهمه و پاشانیش چهک، ببنه ئهکتهرهکانی سهرهکی گۆڕهپانی سیاسی کۆمهڵایهتی و لهشکری له ڕۆژههڵاتی کوردستان دا. ئایدیولۆژی و تیۆری ئهوان که تیکهڵێک بو له شیئیسم و شیتیسم ئایینی، له ڕاستی دا پلانیک بو که له تارانهوه و له لایان مهلاکانهوه داڕژابوو. ئهرکی ئهم تاقمانه به گشتی بریتی بوون له: دامرکاندن و سهرکوت کردنی بزوتنهوهی خهڵکی کوردستان له بهشی ڕۆژههڵات، تهفروتونا کردنی هێزهکانی دیکهی بهرههڵهستکار له کوردستان، دابهزاندنی یاساکانی ئیسلامی شیعی و تیئوریزه و پراکتیزه کردنی به کردوهی. ئایدیلۆژی ئهمانهش ههروهک هی خودی سیستمی کۆماری ئیسلامی، شیئیسمی فاشیستی تیکهڵ به شیتیسمی پاوانخۆازی بوو که دژی ههرچهشنه بیروباوهڕێکی ئازادیخۆازانه بوو.
لهم بهشهدا تا ڕادهیهک ڕوونمان کردوه که ئهم تاقمانه به یاوهری و هاوکاری مۆفتیزاده و پێشمهرگهی موسۆڵمانهوه ههرکام به ئایدیولۆژیای تایبهتی خۆیانهوه، چ ڕۆڵیکیان له قهڵاچۆ کردنی خهڵکی رۆژههڵاتی کوردستان گێڕاوه. ڕووداوێکی خویناوی که دهبێ کوردی ڕوژههڵات به گشتی و ڕێکخراوهکانی سیاسی بهتایبهتی، ئهزموونی لێ وهربگرێ.
دریژهی ههیه
ئێقباڵ سهفهری
Thursday, February 5, 2009
پسرک انتقام جو
یک روز پسری دوازده ساله که لاک پشت مرد ه ای را که ماشین از رویش رفته بود را با نخ می کشید وارد یکی از خانه های "فساد" اطراف آمستردام شد و گفت:
- من می خواهم با یکی از خانم ها سکس داشته باشم. پول هم دارم و تا به مقصودم نرسم از اینجا نمی روم
گرداننده آنجا که همه "مامان" به او می گفتند و کاری با اخلاقیات و اینجور حرفها نداشت اندکی فکر کرد و گفت:
- باشه یکی از دخترها رو انتخاب کن
پسر پرسید: هیچکدامشان بیماری مسری که ندارند؟
"مامان" گفت: نه ندارند
پسر که خیلی زبل بود گفت:
- تحقیق کردم و شنیدم همه آنهایی که با لیزا میخوابند بعدش باید یک آمپول بزنند. من هم لیزا را میخواهم
اصرار پسرک و پول توی دستش باعث شد که "مامان" راضی بشه. در حالی که لاک پشت مرده را می کشید وارد اتاق لیزا شد . ده دقیقه بعد آمد بیرون و پول را به "مامان" داد و می خواست بیرون برود که "مامان" پرسید:
- چرا تو درست کسی را که بیماری مسری آمیزشی دارد را انتخاب کردی؟
پسرک با بی میلی جواب داد:
- امروز عصر پدر و مادرم میروند رستوران و یک خانمی که کارش نگهداری بچه هاست و بهش کلفت میگیم میاد خونه ما تا من تنها نباشم.. این خانم امشب هم مثل همیشه حتما با من خواهد خوابید و کارهای بد با من خواهد کرد. در نتیجه این بیماری آمیزشی به او هم سرایت خواهد کرد
بعدا که پدر و مادرم از رستوران برگشتند پدرم با ماشینش کلفت را به خونه اش میرسونه و طبق معمول تو راه ترتیب اونو خواهد داد و بیماری به پدرم سرایت خواهد کرد
وقتی برگشت آخر شب پدرم و مادرم با هم اختلاط خواهند کرد و در نتیجه مادرم هم مبتلا خواهد شد. فردایش که پستچی میاد طبق معمول مادرم و پستچیه قاطی همدیگر خواهند شد هدفم مبتلا کردن این پستچی پست فطرت هست که با ماشینش روی لاک پشتم رفت و اونو کشت.
- من می خواهم با یکی از خانم ها سکس داشته باشم. پول هم دارم و تا به مقصودم نرسم از اینجا نمی روم
گرداننده آنجا که همه "مامان" به او می گفتند و کاری با اخلاقیات و اینجور حرفها نداشت اندکی فکر کرد و گفت:
- باشه یکی از دخترها رو انتخاب کن
پسر پرسید: هیچکدامشان بیماری مسری که ندارند؟
"مامان" گفت: نه ندارند
پسر که خیلی زبل بود گفت:
- تحقیق کردم و شنیدم همه آنهایی که با لیزا میخوابند بعدش باید یک آمپول بزنند. من هم لیزا را میخواهم
اصرار پسرک و پول توی دستش باعث شد که "مامان" راضی بشه. در حالی که لاک پشت مرده را می کشید وارد اتاق لیزا شد . ده دقیقه بعد آمد بیرون و پول را به "مامان" داد و می خواست بیرون برود که "مامان" پرسید:
- چرا تو درست کسی را که بیماری مسری آمیزشی دارد را انتخاب کردی؟
پسرک با بی میلی جواب داد:
- امروز عصر پدر و مادرم میروند رستوران و یک خانمی که کارش نگهداری بچه هاست و بهش کلفت میگیم میاد خونه ما تا من تنها نباشم.. این خانم امشب هم مثل همیشه حتما با من خواهد خوابید و کارهای بد با من خواهد کرد. در نتیجه این بیماری آمیزشی به او هم سرایت خواهد کرد
بعدا که پدر و مادرم از رستوران برگشتند پدرم با ماشینش کلفت را به خونه اش میرسونه و طبق معمول تو راه ترتیب اونو خواهد داد و بیماری به پدرم سرایت خواهد کرد
وقتی برگشت آخر شب پدرم و مادرم با هم اختلاط خواهند کرد و در نتیجه مادرم هم مبتلا خواهد شد. فردایش که پستچی میاد طبق معمول مادرم و پستچیه قاطی همدیگر خواهند شد هدفم مبتلا کردن این پستچی پست فطرت هست که با ماشینش روی لاک پشتم رفت و اونو کشت.
صاحب طلا فروشي متهم رديف اول
با تاكسي داشتم مي رفتم ميرداماد. وقتي به ميدان محسني (ميدان زماني سابق و ميدان مادر كنوني) رسيديم راننده يك مغازه طلا فروشي را نشان داد و گفت «صاحب بدبخت اين مغازه الان زندانه»
آنگونه كه راننده تاكسي تعريف مي كرد چند ماه پيش دو نفر وارد اين مغازه شدند و چند سرويس طلا انتخاب كردند كه قيمت آنها حدود 15 ميليون تومان شد. مشتري مذكور به صاحب مغازه گفته كه پول همراه ندارد آيا امكانش هست پول سرويس هاي طلا را به حساب صاحب مغازه واريز كند.
صاحب مغازه هم كه به چيزي مشكوك نشده بود شماره حسابش را به آنها مي دهد و مي گويد بعد از واريز وجه به حساب سرويس ها را تحويل خواهد داد.
مشتري وانمود مي كند عجله دارد و مي گويد من همينجا مي مانم تا دوستم كه در بانك است پول رابه حساب شما واريز كند .
مشتري از تلفن مغازه با دوستش تماس مي گيرد و شماره حساب صاحب مغازه را به كسي كه ادعا مي كرده دوست وي است اعلام مي كند .
بعد از چند دقيقه صاحب مغازه با بانك تماس مي گيرد و بانك هم تائيد مي كند كه كل مبلغ به حساب وي واريز شده است. مشتري هم طلاها را تحويل مي گيرد و از مغازه خارج مي شود .
هنوز 2 ساعت از خروج مشتري نگذشته بود كه چند اتومبيل پليس جلوي مغازه طلا فروشي توقف مي كند. دو مامور مسلح وارد مغازه طلا فروشي شده و صاحب مغازه را به جرم آدم ربايي دستگير مي كنند.
در بازداشتگاه مشخص مي شود كه چند روز قبل از آن يك آدم ربايي رخ داده و آدم ربا ها با خانواده فرد ربوده شده تماس گرفته بودند و گفته بودند در فلان روز شماره حسابي را به آنها مي دهند تا 15 ميليون تومان به آن حساب واريز كنند.
تلفن خانواده فرد ربوده شده در روز مذكور توسط پليس تحت شنود بوده و طبق اسناد پليس تماس تلفني از مغازه طلافروشي گرفته شده و شماره حساب بانك هم متعلق به صاحب طلا فروشي بوده با اين حساب صاحب طلا فروشي متهم رديف اول است و....
الان چند ماهي است اين طلا فروش بخت برگشته به همين اتهام در زندان مشغول نوشيدن آب خنك است.....
آنگونه كه راننده تاكسي تعريف مي كرد چند ماه پيش دو نفر وارد اين مغازه شدند و چند سرويس طلا انتخاب كردند كه قيمت آنها حدود 15 ميليون تومان شد. مشتري مذكور به صاحب مغازه گفته كه پول همراه ندارد آيا امكانش هست پول سرويس هاي طلا را به حساب صاحب مغازه واريز كند.
صاحب مغازه هم كه به چيزي مشكوك نشده بود شماره حسابش را به آنها مي دهد و مي گويد بعد از واريز وجه به حساب سرويس ها را تحويل خواهد داد.
مشتري وانمود مي كند عجله دارد و مي گويد من همينجا مي مانم تا دوستم كه در بانك است پول رابه حساب شما واريز كند .
مشتري از تلفن مغازه با دوستش تماس مي گيرد و شماره حساب صاحب مغازه را به كسي كه ادعا مي كرده دوست وي است اعلام مي كند .
بعد از چند دقيقه صاحب مغازه با بانك تماس مي گيرد و بانك هم تائيد مي كند كه كل مبلغ به حساب وي واريز شده است. مشتري هم طلاها را تحويل مي گيرد و از مغازه خارج مي شود .
هنوز 2 ساعت از خروج مشتري نگذشته بود كه چند اتومبيل پليس جلوي مغازه طلا فروشي توقف مي كند. دو مامور مسلح وارد مغازه طلا فروشي شده و صاحب مغازه را به جرم آدم ربايي دستگير مي كنند.
در بازداشتگاه مشخص مي شود كه چند روز قبل از آن يك آدم ربايي رخ داده و آدم ربا ها با خانواده فرد ربوده شده تماس گرفته بودند و گفته بودند در فلان روز شماره حسابي را به آنها مي دهند تا 15 ميليون تومان به آن حساب واريز كنند.
تلفن خانواده فرد ربوده شده در روز مذكور توسط پليس تحت شنود بوده و طبق اسناد پليس تماس تلفني از مغازه طلافروشي گرفته شده و شماره حساب بانك هم متعلق به صاحب طلا فروشي بوده با اين حساب صاحب طلا فروشي متهم رديف اول است و....
الان چند ماهي است اين طلا فروش بخت برگشته به همين اتهام در زندان مشغول نوشيدن آب خنك است.....
Wednesday, February 4, 2009
نگاه نويسنده: شاه انقلاب ما بود
شاه عامل اصلی انقلاب ما بود، انقلاب ما بود، چون ما که آخرشب ها تن های مست خود را بر تک تک نرده های باغ ملی می کشاندیم آوازخوان یا بهتر بود می گفتم عربده کشان، همین که به انتهای صف بلند نرده های پارک می رسیدیم باید خودمان را جمع وجورمی کردیم زیرا که او، ایشان، آنجا بود آن بالا ایستاده در لباس و سلام نظامی، و اگر چه خودش ساخته شده از سنگ بود و کاری ازش برنمی آمد، ولی پاسبان هایش که دور و براو بودند(و هرچه به وقت انقلاب ما نزدیک تر می شد تعداد شان بیشتر می شد)، واقعی بودند با گوشت و استخوان زنده در لباس های آبی و اسلحه های پر از گلوله آماده شلیک به ما، پس ما ناخواسته باید آرام می گرفتیم و به همان آرامی از آن میدان بزرگ ترس و نکبت می گذشتیم.
از زیر وحشت او گذشتیم و رفتیم تا روزیا شبی که جرئت کردیم بگوییم "مرگ برشاه" وبه این وسیله ما انقلاب کردیم یا اینکه باورمان شد که انگارداریم انقلاب می کنیم مثل همان انقلاب ها که درکتاب ها درباره شان خوانده بودیم و همیشه پیرمردی آنها را رهبری می کرد که درعالم هپروت می زیست.
درست به یاد نمی آورم اولین مرتبه که عبارت مرگ برشاه را شنیدم ازگلوی حاتو بود که درنیمه شب داشت پشت دیوار دبیرستان(که درحول و حوش میدان مجسمه بود) می شاشید یا ازگلوی مردمی که در خیابان راه می رفتند، هنوز فقط راه می رفتند، به هرحال زنگ لذت تکرارآن عبارت هم درصدای مردم بود وهم درصدای مست حاتو.
چه لذتی بالاتر از اینکه می توانستیم فریاد مرگ برکسی بکشیم که تا پیش ازآن عکس ها و مجسمه هایش(که توسط بد سلیقه ترین مجسمه سازان ساخته شده بودند)، سایه های گسترده خوف بر اطراف ما و برخود ما انداخته بودند.
خودش البته به آن خوفناکی نبود و برای ما او فقط نشانه ای ازحماقت بود، کسی که امکان تماشا و لذت بردن ازبهترین آثارهنری را داشت، اما مخاطبی بی شعور بود برعکس زنش که لااقل ژست یک مخاطب با شعور را بلد بود و حامی هنربودن که در زندگی ما نقش مهمی داشت.
بعد خواهرش بود و برادرش که فرقه های عجیب عیش و نوش ترسناک ساخته بودند وچیزی جز خاکستر نفرت در جامعه پخش نمی کردند، جامعه ای که روز به روز بیشتر از آنها فاصله می گرفت و یا آنها ازجامعه فاصله می گرفتند در شکل و شمایلی که هیچ چیزآن برای ما آشنا نبود، برای خودشان هم آشنا نبود انگار، برای آن خانواده ناگهان تازه به دوران رسیده که نمی دانستند چه کار بکنند با آن همه اموال و اختیاراتی که به چنگشان افتاده بود و آنها هیچ کاری بلد نبودند بکنند با آن انبوه دارایی غیراز پُزدادن و خوردن تا سرحد ترکیدن.
همین طوری بود که خود شاه و دار و دسته اش ما را هی به سوی انقلابمان هُل می دادند.
شاید هنوز زود بود برای مزمزه کردن عبارت انقلاب، شاید بهتر بود می گفتم ما را تشویق می کردند تا به نفرتی که در جانمان جوانه زده بود بیشتر پر و بال رشد بدهیم، و خودخواهی شاه آن قدر زیاد بود که حتی اجازه نمی داد ما آن نفرت را با افراد دیگرحکومتش تقسیم بکنیم مثلا با نخست وزیری، رهبر حزبی و یا نمایندگان مجلسی، هیچ، چون همه اینها خودش بود، رئیس و رهبر و وکیل و وزیر همه او بود، بعد چون می دانست که ما مردم دست و پا چلفتی هستیم و کاری ازمان برنمی آید جزنگهداری نفرت در صندوقچه دلمان، این بود که برایمان انقلاب هم کرد، یک انقلاب سفید، یعنی خودش گفت که سفید است وموضوع مسخره دیگری برای عربده های مستانه ما پدید آورد چون خیلی خنده داربود که هرگاه او می خواست تصویر هوشمندانه ای ازخودش به ما ملت نشان بدهد، ما تصویر مضحک تری از او می دیدیم به ویژه درچهارم آبان ها و ششم بهمن ها و تاریخ های چُسکی دیگر.
پس چطورشد که بعد او آن قدرعصبانی شد؟
آن قدرعصبانی شد که شبکه مخوفی درست کرد باعنوان ساواک که عنوان خلاصه شده ای بود ازیک عبارت بالا بلند، و مامور هایی را هم در آن گمارد با دستمزد و مزایای خیلی خوب همراه با ماشین های پیکان(که مثل هرصنعت دیگری درآن مملکت صنعت مونتاژی بود)، تا نخست ما را بترساند و ا گر نترسیدیم ما را دستگیر و شکنجه بکند.
اما اشکال کار این بود که تا پیش از
تشکیل آن شبکه هنوز کسی چنان کاری نکرده بود که مستحق افتادن در آن تارهای اهریمنی باشد، پس او عده ای را تشویق کرد که کاری بکنند و به تشکیل شدن ساواک او معنی بدهند، وعده ای جوان ماجراجو که در عالمی غیر از عالم زمینی می زیستند و بیشترشان هم بچه پولدار های آن زمان بودند به دام آن تارها افتادند یعنی یک مقدار اسلحه اسقاطی از این ور و آن ور جورکردند و با شلیک هایی به طرف چند تا کلانتری و با زخمی کردن چند تا پاسبان زپرتی، به وجود و به حضورشبکه ساواک مشروعیت بخشیدند و ساواک رفته رفته نه درعالم واقع بلکه فقط درعالم خیال وسعت و قدرت گرفت و مثل بادکنکی پر از هوای هیچ بر بالای سرما به پرواز درآمد، و او برای ساختن صحنه هایی از مبارزه با خودش ناچارشد سازمان های چریکی بسازد و جوان هایی را که عاشق تصاویر قهرمانی ازخودشان بودند به زندان بیندازد و به ما وانمود بکند که او دیکتاتور هوشمندی است؛ درحالی که بعد فهمیدیم که ما با احمق ترین دیکتاتور تاریخ بشر سر و کارداریم، دیکتاتوری که چون هیچ کاری نداشت انجام بدهد شروع کرد به درست کردن انقلابی علیه خودش و خاندانش.
تشکیل حزب رستاخیز هم یکی دیگر از قطعاتی بود که صفحه بازی او را کامل می کرد، فقط یکی از قطعات، او دیده یا شنیده بود که بعضی ازکشورها وحکومت ها حزب دارند ولی متوجه نشده بود که کار و بار احزاب چه هست، بعضی دورو بری هایش هم که ازموضوع خبرهایی داشتند ترجیح دادند در مقابل اقدام او سکوت بکنند و بگذارند ایشان به بازی سرگرم کننده خودش ادامه بدهد، ازآن سکوت هایی که معمولا جیره خواران هنوز ترجیح می دهند مُهرآن را برلب داشته باشند، و کسی به او نگفت که حزب دکه هایی نیست که پادشاهان در محلات مختلف درشهرها و شهرک ها بنا کنند و به رهگذران نُقل و نبات دهند و هرکس نُقل و نبات نخواست او را به محبس برند و شکنجه کنند، و کسی به او نگفت که حزب اگر قرار هست فقط یکی باشد اصلاً چراکه باشد، باری آنان با خوشحالی بچگانه او خوشحال بودند ومجلس ختنه سورونشان روزبه روزگرم تر و خوشحال ترمی شد.
راه اندازی جشن های مثلاً تاریخی و شوخی با تاریخ کذایی هم که دیگر نور علی نور بود و سرحد نشانه جدایی ایشان از مردمش، مردمی که شاید ازنظر اقتصادی در فقرمالی نبودند، نه اصلاً نبودند، اما در حیطه فرهنگی درفقر اسفناکی می زیستند.
غوطه وری درآن فقر فرهنگی نه تنها اختصاص داشت به مردم عامی بلکه روشنفکران جامعه هم در آن می لولیدند و هنرو ادبیات فقیرهم با فلاکتش داشت جایگاه مخصوصی برای خودش پیدا می کرد تا اینکه سرانجام او ما رامحاصره کرد لابه لای بی استعدادترین نویسندگانی که تنها هنرشان نوشتن درباره فقرمالی مردم بود که چندان موضوع عمده ای نبود، حتی بعضی ازآن نویسنده ها را دستگیرو به محبس برد تا ازشان قهرمان درست بکند و درست کرد طوری که بعدها آنها خیال کردند ما انقلاب کردیم چون فقیروگرسنه بودیم، که نبودیم، بلکه انقلاب ما فقط علیه شکوه وعظمت او بود و علیه آزارهایی که او به ما رسانده بود.
شاه حتی حاتو را هم دستگیرکرده و به مدت شش ماه فرستاده بود به زندان برازجان، چون روزی یا شبی یکی ازمعلم های شهرما که به اردبیل تبعید شده بود دستگیرشده بود به جرم داشتن کتاب "جنگ شکر درکوبا"، وقتی دستگیرشد کتاب پیش او نبود، ولی زیرشکنجه اعتراف کرد که آن را به چند نفرداده که بخوانند، ازآن چند نفرعده ای را دراصفهان دستگیرکردند وعده ای را هم در اهواز، کتاب پیش هیچ کدام از آنان هم پیدا نشد، یکی از دستگیرشدگان اهوازی زیر شکنجه اعتراف کرده بود که آن را به چند نفرداده که بخوانند، بعضی از آنها درخرمشهر بودند و بعضی در آبادان که حاتو نیز جزو آنان بود و ماموران ساواک شبی به خانه او آمده بودند که او تازه کتاب را از کسی گرفته بود و دیده بود که روی جلد کتاب همان بود که قرار بود باشد اما داخل کتاب فقط مجموعه نوشته ها و عکس هایی هست از بازار فروش سیگار برگ درکوبا بی هیچ نام و نشانی ازجنگ شکر، با این حال آنها به دست های حاتو دستبند زده او را با خود برده بودند، شش ماه بعد که از زندان برگشت تنها آرزویش این بود که بتواند شبی مستانه بایستد پای مجسمه شاه وتا آخرین قطره موجود درمثانه اش، برسنگ آن بشاشد، و بالاخره هم او به آرزوی خودش رسید وقتی که شاه مفلوک طناب به گردن برآسفالت خیابان ها کشیده می شد.
دراول ماجرا که مطمئن شدیم انقلاب کردیم چه حظی بردیم، یک هو خودمان را پیدا کردیم لابه لای انبوه جمعیت مثل دو تا مورچه در ازدحام لشکر در هم مورچه های سربازکه بارهایی صد برابر وزن خود را حمل می کنند تا به لانه، به مقصد برسانند، ولی مقصد ما کجا بود و آن همه بار را به کدام لانه می بایست می بردیم، اصلا اگرلانه ای درکاربود لابه لای آن سرابی که دیده می شد.
پرسیدم: "ما داریم چه کارمی کنیم؟" حاتوگفت: "ها، داریم ایستگاه اتوبوس رو از جا در می آریم" بعد من از کاری که داشتیم می کردیم، دست کشیدم و خودم را ازلای جمعیت آوردم بیرون، بقیه داشتند به همان کار ادامه می دادند، پایه های کلفت آهنی یک ایستگاه اتوبوس که یک نیمکت دراز و یک سایه بان بزرگ را متصل به خود داشتند مثل تنه درخت از خاک بیرون کشیده می شدند و آسفالت داغ به اطراف می پراکندند، اما هیچ کدام از داغی آن تکه ها اثری برما نداشتند و هیچ چیز با داغی درون ما قابل مقایسه نبود که وادارمان می کرد هرچیزی را فقط ویران کنیم مثل آن سایه بان که چقدر از ما مراقبت کرده بود در مقابل تیزی تند آفتاب تابستان و ازگزند رگبارهای باران زمستان، حالا آن رامثل ساقه تُرد علفی اززمین بیرون کشیده بودیم بی آنکه خود بدانیم چرا.
حاتو گفت: "خب همینه دیگه، انقلاب یعنی همین" پرسیدم :"همین؟" گفت: "پس چی، پس حالا باید چکاربکنیم به عقیده تو؟" پرسیدم "به عقیده مو؟"
بعد رفتیم تا چیزدیگری را منهدم بکنیم و یا بنای دیگری را به آتش بکشیم، به آتش بکشیم.
قاضی ربیحاوی
از زیر وحشت او گذشتیم و رفتیم تا روزیا شبی که جرئت کردیم بگوییم "مرگ برشاه" وبه این وسیله ما انقلاب کردیم یا اینکه باورمان شد که انگارداریم انقلاب می کنیم مثل همان انقلاب ها که درکتاب ها درباره شان خوانده بودیم و همیشه پیرمردی آنها را رهبری می کرد که درعالم هپروت می زیست.
درست به یاد نمی آورم اولین مرتبه که عبارت مرگ برشاه را شنیدم ازگلوی حاتو بود که درنیمه شب داشت پشت دیوار دبیرستان(که درحول و حوش میدان مجسمه بود) می شاشید یا ازگلوی مردمی که در خیابان راه می رفتند، هنوز فقط راه می رفتند، به هرحال زنگ لذت تکرارآن عبارت هم درصدای مردم بود وهم درصدای مست حاتو.
چه لذتی بالاتر از اینکه می توانستیم فریاد مرگ برکسی بکشیم که تا پیش ازآن عکس ها و مجسمه هایش(که توسط بد سلیقه ترین مجسمه سازان ساخته شده بودند)، سایه های گسترده خوف بر اطراف ما و برخود ما انداخته بودند.
خودش البته به آن خوفناکی نبود و برای ما او فقط نشانه ای ازحماقت بود، کسی که امکان تماشا و لذت بردن ازبهترین آثارهنری را داشت، اما مخاطبی بی شعور بود برعکس زنش که لااقل ژست یک مخاطب با شعور را بلد بود و حامی هنربودن که در زندگی ما نقش مهمی داشت.
بعد خواهرش بود و برادرش که فرقه های عجیب عیش و نوش ترسناک ساخته بودند وچیزی جز خاکستر نفرت در جامعه پخش نمی کردند، جامعه ای که روز به روز بیشتر از آنها فاصله می گرفت و یا آنها ازجامعه فاصله می گرفتند در شکل و شمایلی که هیچ چیزآن برای ما آشنا نبود، برای خودشان هم آشنا نبود انگار، برای آن خانواده ناگهان تازه به دوران رسیده که نمی دانستند چه کار بکنند با آن همه اموال و اختیاراتی که به چنگشان افتاده بود و آنها هیچ کاری بلد نبودند بکنند با آن انبوه دارایی غیراز پُزدادن و خوردن تا سرحد ترکیدن.
همین طوری بود که خود شاه و دار و دسته اش ما را هی به سوی انقلابمان هُل می دادند.
شاید هنوز زود بود برای مزمزه کردن عبارت انقلاب، شاید بهتر بود می گفتم ما را تشویق می کردند تا به نفرتی که در جانمان جوانه زده بود بیشتر پر و بال رشد بدهیم، و خودخواهی شاه آن قدر زیاد بود که حتی اجازه نمی داد ما آن نفرت را با افراد دیگرحکومتش تقسیم بکنیم مثلا با نخست وزیری، رهبر حزبی و یا نمایندگان مجلسی، هیچ، چون همه اینها خودش بود، رئیس و رهبر و وکیل و وزیر همه او بود، بعد چون می دانست که ما مردم دست و پا چلفتی هستیم و کاری ازمان برنمی آید جزنگهداری نفرت در صندوقچه دلمان، این بود که برایمان انقلاب هم کرد، یک انقلاب سفید، یعنی خودش گفت که سفید است وموضوع مسخره دیگری برای عربده های مستانه ما پدید آورد چون خیلی خنده داربود که هرگاه او می خواست تصویر هوشمندانه ای ازخودش به ما ملت نشان بدهد، ما تصویر مضحک تری از او می دیدیم به ویژه درچهارم آبان ها و ششم بهمن ها و تاریخ های چُسکی دیگر.
پس چطورشد که بعد او آن قدرعصبانی شد؟
آن قدرعصبانی شد که شبکه مخوفی درست کرد باعنوان ساواک که عنوان خلاصه شده ای بود ازیک عبارت بالا بلند، و مامور هایی را هم در آن گمارد با دستمزد و مزایای خیلی خوب همراه با ماشین های پیکان(که مثل هرصنعت دیگری درآن مملکت صنعت مونتاژی بود)، تا نخست ما را بترساند و ا گر نترسیدیم ما را دستگیر و شکنجه بکند.
اما اشکال کار این بود که تا پیش از
تشکیل آن شبکه هنوز کسی چنان کاری نکرده بود که مستحق افتادن در آن تارهای اهریمنی باشد، پس او عده ای را تشویق کرد که کاری بکنند و به تشکیل شدن ساواک او معنی بدهند، وعده ای جوان ماجراجو که در عالمی غیر از عالم زمینی می زیستند و بیشترشان هم بچه پولدار های آن زمان بودند به دام آن تارها افتادند یعنی یک مقدار اسلحه اسقاطی از این ور و آن ور جورکردند و با شلیک هایی به طرف چند تا کلانتری و با زخمی کردن چند تا پاسبان زپرتی، به وجود و به حضورشبکه ساواک مشروعیت بخشیدند و ساواک رفته رفته نه درعالم واقع بلکه فقط درعالم خیال وسعت و قدرت گرفت و مثل بادکنکی پر از هوای هیچ بر بالای سرما به پرواز درآمد، و او برای ساختن صحنه هایی از مبارزه با خودش ناچارشد سازمان های چریکی بسازد و جوان هایی را که عاشق تصاویر قهرمانی ازخودشان بودند به زندان بیندازد و به ما وانمود بکند که او دیکتاتور هوشمندی است؛ درحالی که بعد فهمیدیم که ما با احمق ترین دیکتاتور تاریخ بشر سر و کارداریم، دیکتاتوری که چون هیچ کاری نداشت انجام بدهد شروع کرد به درست کردن انقلابی علیه خودش و خاندانش.
تشکیل حزب رستاخیز هم یکی دیگر از قطعاتی بود که صفحه بازی او را کامل می کرد، فقط یکی از قطعات، او دیده یا شنیده بود که بعضی ازکشورها وحکومت ها حزب دارند ولی متوجه نشده بود که کار و بار احزاب چه هست، بعضی دورو بری هایش هم که ازموضوع خبرهایی داشتند ترجیح دادند در مقابل اقدام او سکوت بکنند و بگذارند ایشان به بازی سرگرم کننده خودش ادامه بدهد، ازآن سکوت هایی که معمولا جیره خواران هنوز ترجیح می دهند مُهرآن را برلب داشته باشند، و کسی به او نگفت که حزب دکه هایی نیست که پادشاهان در محلات مختلف درشهرها و شهرک ها بنا کنند و به رهگذران نُقل و نبات دهند و هرکس نُقل و نبات نخواست او را به محبس برند و شکنجه کنند، و کسی به او نگفت که حزب اگر قرار هست فقط یکی باشد اصلاً چراکه باشد، باری آنان با خوشحالی بچگانه او خوشحال بودند ومجلس ختنه سورونشان روزبه روزگرم تر و خوشحال ترمی شد.
راه اندازی جشن های مثلاً تاریخی و شوخی با تاریخ کذایی هم که دیگر نور علی نور بود و سرحد نشانه جدایی ایشان از مردمش، مردمی که شاید ازنظر اقتصادی در فقرمالی نبودند، نه اصلاً نبودند، اما در حیطه فرهنگی درفقر اسفناکی می زیستند.
غوطه وری درآن فقر فرهنگی نه تنها اختصاص داشت به مردم عامی بلکه روشنفکران جامعه هم در آن می لولیدند و هنرو ادبیات فقیرهم با فلاکتش داشت جایگاه مخصوصی برای خودش پیدا می کرد تا اینکه سرانجام او ما رامحاصره کرد لابه لای بی استعدادترین نویسندگانی که تنها هنرشان نوشتن درباره فقرمالی مردم بود که چندان موضوع عمده ای نبود، حتی بعضی ازآن نویسنده ها را دستگیرو به محبس برد تا ازشان قهرمان درست بکند و درست کرد طوری که بعدها آنها خیال کردند ما انقلاب کردیم چون فقیروگرسنه بودیم، که نبودیم، بلکه انقلاب ما فقط علیه شکوه وعظمت او بود و علیه آزارهایی که او به ما رسانده بود.
شاه حتی حاتو را هم دستگیرکرده و به مدت شش ماه فرستاده بود به زندان برازجان، چون روزی یا شبی یکی ازمعلم های شهرما که به اردبیل تبعید شده بود دستگیرشده بود به جرم داشتن کتاب "جنگ شکر درکوبا"، وقتی دستگیرشد کتاب پیش او نبود، ولی زیرشکنجه اعتراف کرد که آن را به چند نفرداده که بخوانند، ازآن چند نفرعده ای را دراصفهان دستگیرکردند وعده ای را هم در اهواز، کتاب پیش هیچ کدام از آنان هم پیدا نشد، یکی از دستگیرشدگان اهوازی زیر شکنجه اعتراف کرده بود که آن را به چند نفرداده که بخوانند، بعضی از آنها درخرمشهر بودند و بعضی در آبادان که حاتو نیز جزو آنان بود و ماموران ساواک شبی به خانه او آمده بودند که او تازه کتاب را از کسی گرفته بود و دیده بود که روی جلد کتاب همان بود که قرار بود باشد اما داخل کتاب فقط مجموعه نوشته ها و عکس هایی هست از بازار فروش سیگار برگ درکوبا بی هیچ نام و نشانی ازجنگ شکر، با این حال آنها به دست های حاتو دستبند زده او را با خود برده بودند، شش ماه بعد که از زندان برگشت تنها آرزویش این بود که بتواند شبی مستانه بایستد پای مجسمه شاه وتا آخرین قطره موجود درمثانه اش، برسنگ آن بشاشد، و بالاخره هم او به آرزوی خودش رسید وقتی که شاه مفلوک طناب به گردن برآسفالت خیابان ها کشیده می شد.
دراول ماجرا که مطمئن شدیم انقلاب کردیم چه حظی بردیم، یک هو خودمان را پیدا کردیم لابه لای انبوه جمعیت مثل دو تا مورچه در ازدحام لشکر در هم مورچه های سربازکه بارهایی صد برابر وزن خود را حمل می کنند تا به لانه، به مقصد برسانند، ولی مقصد ما کجا بود و آن همه بار را به کدام لانه می بایست می بردیم، اصلا اگرلانه ای درکاربود لابه لای آن سرابی که دیده می شد.
پرسیدم: "ما داریم چه کارمی کنیم؟" حاتوگفت: "ها، داریم ایستگاه اتوبوس رو از جا در می آریم" بعد من از کاری که داشتیم می کردیم، دست کشیدم و خودم را ازلای جمعیت آوردم بیرون، بقیه داشتند به همان کار ادامه می دادند، پایه های کلفت آهنی یک ایستگاه اتوبوس که یک نیمکت دراز و یک سایه بان بزرگ را متصل به خود داشتند مثل تنه درخت از خاک بیرون کشیده می شدند و آسفالت داغ به اطراف می پراکندند، اما هیچ کدام از داغی آن تکه ها اثری برما نداشتند و هیچ چیز با داغی درون ما قابل مقایسه نبود که وادارمان می کرد هرچیزی را فقط ویران کنیم مثل آن سایه بان که چقدر از ما مراقبت کرده بود در مقابل تیزی تند آفتاب تابستان و ازگزند رگبارهای باران زمستان، حالا آن رامثل ساقه تُرد علفی اززمین بیرون کشیده بودیم بی آنکه خود بدانیم چرا.
حاتو گفت: "خب همینه دیگه، انقلاب یعنی همین" پرسیدم :"همین؟" گفت: "پس چی، پس حالا باید چکاربکنیم به عقیده تو؟" پرسیدم "به عقیده مو؟"
بعد رفتیم تا چیزدیگری را منهدم بکنیم و یا بنای دیگری را به آتش بکشیم، به آتش بکشیم.
قاضی ربیحاوی
Tuesday, February 3, 2009
Sunday, February 1, 2009
موجود دریائی ای که هرگز نمی میرد!
این موجود دریائی کوچک، بصورت رازی در طبیعت درآمده. این مخلوق که بنام علمی Turritopsis Nutricula مشهور است پس از رشد و رسیدن به دوران بلوغ و پس از تولید مثل قادر است بنحوی اعجاب آور خود را جوان کند و زندگی دوباره ای را از سر گیرد. این پدیده که از خانواده "ژله ماهی" هاست (Jellyfish) جانوری است بسیار کوچک و ظریف که اندازه آن از نیم سانتی متر تجاوز نمی کند.
روزنامه تلگرافکه در روز ٢٨ ژانویه اقدام به انتشار مطلب فوق نموده از قول دکتر ماریا هیگ لیتا (Maria Higlietta) می نویسد، "ما شاهد یک هجوم خاموش توسط این موجود دریائی در سراسر جهانیم." دلیل این امر هم روشن است، این ماهی هرگز نمی میرد.تلگراف در گزارش خود می نویسد که مطالعات بسیاری در حال حاضر بر روی این مخلوق کوچک متمرکز شده که ببینند این ژله ماهی چگونه می تواند پروسه پیر شدن خود را بنحوی نامتناهی معکوس کند.
صرف نظر از شگفتی که با خواندن این مطلب به انسان دست می دهد با خود فکر می کنیم که اگر قرار بود بطور طبیعی و یا حتی تصنعی انسان از چنین مکانیزمی استفاده کند و دائم خود را جوان کند دنیا چه شکلی بخود می گرفت. آیا جهانی که در آن انسان ها فقط متولد شوند و دیگر هرگز به مرگ طبیعی نمیرند، جهانی شادتر و زیباتر خواهد بود و یا انفجار جمعیت، رقابت بر سر منابع اولیه و غذا به گسترده تر شدن خشونت و کشتارهای عظیم و فاجعه آمیز منجر خواهد شد؟
کتاب رکوردهای گینس (١٩٩٣) (Guinness Book of Records) با اتکاء به تحقیقات انجام شده توسط جمعیت شناسان، تعداد انسانهائی که در حد فاصل سالهای ۴٠٠٠٠ (چهل هزار) قبل از میلاد مسیح تا سال ١٩٩٠ بدنیا آمده اند را نزدیک به ۶٠ میلیارد تخمین می زند. تعداد انسانهای متولد شده بر روی کره زمین از بدو پیدایش تا قبل از کشف کشاورزی توسط بشر نمی تواند رقم قابل ملاحظه ای باشد.
بطور مثال در سال ٢٠٠٠ قبل از میلاد، تعداد کل انسانهای روی زمین ٣٠ میلیون و در سال اول میلاد مسیح ٢٠٠ میلیوننفر برآورد شده است. باین ترتیب می توان درک کرد که با توجه به کوتاه بودن عمر بشر بر روی زمین (حدود سه میلیون سال) در مقایسه با عمر کره زمین که در حدود ۵/۴ میلیارد سالبرآورد می شود تعداد کل انسان های ظاهر شده بر روی زمین نمی تواند به میزان چشمگیری بیش از ۶٠ میلیارد بوده باشد که از آن تعداد حدود ١٠ درصد آنها هم اکنون زنده هستند.
اما اگر قرار بود حتی همین تعداد یعنی ۶٠ میلیارد نفر برای همیشه زنده بمانند و به حیات ابدی ادامه دهند جهان چه شکلی بخود می گرفت؟ آیا با پیشرفت علم و تکنولوژی ممکنست بشر در آینده بسیار دور (فرضا یک میلیون سال بعد) موفق به دست یافتن به حیات جاوید شود؟ در آن صورت ممکنست برای جلوگیری از بحران، از تولد انسانهای جدید جلوگیری بعمل آید؟
روزنامه تلگرافکه در روز ٢٨ ژانویه اقدام به انتشار مطلب فوق نموده از قول دکتر ماریا هیگ لیتا (Maria Higlietta) می نویسد، "ما شاهد یک هجوم خاموش توسط این موجود دریائی در سراسر جهانیم." دلیل این امر هم روشن است، این ماهی هرگز نمی میرد.تلگراف در گزارش خود می نویسد که مطالعات بسیاری در حال حاضر بر روی این مخلوق کوچک متمرکز شده که ببینند این ژله ماهی چگونه می تواند پروسه پیر شدن خود را بنحوی نامتناهی معکوس کند.
صرف نظر از شگفتی که با خواندن این مطلب به انسان دست می دهد با خود فکر می کنیم که اگر قرار بود بطور طبیعی و یا حتی تصنعی انسان از چنین مکانیزمی استفاده کند و دائم خود را جوان کند دنیا چه شکلی بخود می گرفت. آیا جهانی که در آن انسان ها فقط متولد شوند و دیگر هرگز به مرگ طبیعی نمیرند، جهانی شادتر و زیباتر خواهد بود و یا انفجار جمعیت، رقابت بر سر منابع اولیه و غذا به گسترده تر شدن خشونت و کشتارهای عظیم و فاجعه آمیز منجر خواهد شد؟
کتاب رکوردهای گینس (١٩٩٣) (Guinness Book of Records) با اتکاء به تحقیقات انجام شده توسط جمعیت شناسان، تعداد انسانهائی که در حد فاصل سالهای ۴٠٠٠٠ (چهل هزار) قبل از میلاد مسیح تا سال ١٩٩٠ بدنیا آمده اند را نزدیک به ۶٠ میلیارد تخمین می زند. تعداد انسانهای متولد شده بر روی کره زمین از بدو پیدایش تا قبل از کشف کشاورزی توسط بشر نمی تواند رقم قابل ملاحظه ای باشد.
بطور مثال در سال ٢٠٠٠ قبل از میلاد، تعداد کل انسانهای روی زمین ٣٠ میلیون و در سال اول میلاد مسیح ٢٠٠ میلیوننفر برآورد شده است. باین ترتیب می توان درک کرد که با توجه به کوتاه بودن عمر بشر بر روی زمین (حدود سه میلیون سال) در مقایسه با عمر کره زمین که در حدود ۵/۴ میلیارد سالبرآورد می شود تعداد کل انسان های ظاهر شده بر روی زمین نمی تواند به میزان چشمگیری بیش از ۶٠ میلیارد بوده باشد که از آن تعداد حدود ١٠ درصد آنها هم اکنون زنده هستند.
اما اگر قرار بود حتی همین تعداد یعنی ۶٠ میلیارد نفر برای همیشه زنده بمانند و به حیات ابدی ادامه دهند جهان چه شکلی بخود می گرفت؟ آیا با پیشرفت علم و تکنولوژی ممکنست بشر در آینده بسیار دور (فرضا یک میلیون سال بعد) موفق به دست یافتن به حیات جاوید شود؟ در آن صورت ممکنست برای جلوگیری از بحران، از تولد انسانهای جدید جلوگیری بعمل آید؟
Subscribe to:
Posts (Atom)